سمپاشی مار- انواع مار های ایران-گرفتن مار-مارگیریروش صحیح گرفتن مار ( آموزش مارگیری) در طبیعت : قدم اول : قبل از مارگیری بایستی نوع مار از لحاظ سمی و یا غیر سمی بودن تشخیص داده شود.این کار کمک زیادی به کاهش استرس خود مارگیر و احتیاط در روش مارگیری می کند.مارهای سمی خیلی کند حرکت می کنند و سر مثلثی شکل دارند و چشم های باریک و کشیده (به اصلاح شکل الف ) دارند و دارای دم هستند . یعنی انتهای بدن خیلی سریع باریک و نازک مثل دم موش می شود.مارهای غیر سمی خیلی سریع حرکت می کنند و چشمان گردی دارند و گاز می گیرند ولی نیش ندارند و بدن یک تکه هست و دم ندارد.اگر در ایران هستید با انواع مارهای ایران آشنا شوید و تصاویر آن را به خاطر بسپارید.(تصاویر مار)قدم دوم :برای گرفتن مار اول مار را به محیطی هدایت کنید که بتوانید به حرکات مار مسلط باشید و کنترل کنید.می توانید با یک جسم مثل یک تکه چوب اینکار را بکنید. توجه داشته باشید که برخی مارها (عموماً) غیر سمی سرعت زیادی دارند و تمام مارها دارای قدرت پرش زیادی هستند .در پشت سر مار بایستید . نکته قابل ذکر این است که هر چقدر انسانها از مارها وحشت دارند مارها چند برابر بیشتر از انسانها میترسند و معمولاً قصد فرار از انسان را دارند و می خواهند از محل دور شوند و معمولاً پشتشان به سمت ما هست.قدم سوم :1-روش اول مارگیری با دست : با یک حرکت سریع با دست راست از انتهای بدن مار می گیریم . یعنی بیست سانتیمتری انتهای بدن مار و نرسیده به دم،چون اگر از دم مار بگیریم احتمال کنده شدن دم وجود دارد یا احتمال دارد مار به سمت خود فرد بپیچد.(می توانیم مار را از زمین بلند کرده و تاب دهیم تا گیج شود). مار را روی زمین می گذاریم و پای چپ را روی سمت سر حیوان می گذاریم و فشار ملایمی می آوریم .سپس با انگشت شست دست چپ روی سر مار فشار می دهیم و با انگشت اشاره فک مار را می گیریم و فشار می دهیم . پس از کنترل سر، مار دیگر خطری ندارد.و با دست راست نیز انتهای بدن حیوان را میگیریم و بلند می کنیم.2- روش دوم مارگیری با چوب : انتهای چوب را روی سر حیوان قرار می دهیم اگر چوب رو محکم و در محل مناسب قرار بدین عملا از مار کاری بر نمیاد.ابتدا با انگشت اشاره ترجیحا دست راست محکم رویه سر مار فشار بیارید اصلا از کج و کوله شدن فک مار و یا بیرون زدنه زبونش نگران نباشید و حتما انگشتتونو محکم رویه سرش فشار بدین اگه فشار کم باشه مار براحتی میتونه از زیر دستتون فرار کنه و احتمالاًهم اولین کارش نیش زدن شما خواهد بود.در مرحله بعد همچنان که فشار انگشت رویه سر مار ادامه داره جای انگشت اشارتون رو باانگشت شست دست چپ عوض کنین یعنی اروم انگشتتونو رویه سر مار بکشین و خارج کنین و پشت سرش انگشت شست رو جایگزین کنیدحال دست راست ازاد میشه و بعد انگشت اشاره رو زیر فک مار ببرید و با این روش کاملا سره مار در اختیارتون هست و امکان هیچ اسیبی نمیباشد.بعد از گرفتن مار تاکید میکنم که با دست راست حتما دم مار رو نگه دارین.در زیر تصاویر مارگیری (مراحل گرفتن مار) به ترتیب نمایش داده می شود :عکس به اندازه 14% (800x527) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (923x608) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %201.jpg]عکس به اندازه 13% (800x526) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (919x604) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %202.jpg] عکس به اندازه 14% (800x522) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (929x606) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %203.jpg]عکس به اندازه 14% (800x530) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (925x612) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %204.jpg]عکس به اندازه 14% (800x526) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (928x610) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %205.jpg]عکس به اندازه 14% (800x526) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (929x610) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %206.jpg]عکس به اندازه 14% (800x532) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (928x616) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %207.jpg] عکس به اندازه 14% (800x526) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (929x610) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %208.jpg]عکس به اندازه 14% (800x527) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (926x609) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %209.jpg]عکس به اندازه 14% (800x529) کوچک شده است، براي نمايش عکس در اندازه واقعي (926x612) بر روی نوار کليک کنيد و یا برای باز شدن عکس در صفحه جدید بر روی عکس کلیک کنید.[تصویر: %2010.jpg] مقاله زیر چکیده کتاب " مار های ایران " اثر ماندگار مرحوم دکتر محمود لطیفی می باشد.هدف از ارایه مطالب زیر گسترش اطلاعات در رابطه با شناخت انواع مارهای ایران به منظور جلوگیری از آسیب به افراد به صورت تصادفی می باشد. خواهشمند است در صورت مشاهده مار در محیط کار یا زندگی و نداشتن اطلاعات و تجربه کافی از تماس و تحریک آنها خودداری نمایید. شرکت ارمغان بهداشت محیط با دارا بودن مارگیر های حرفه ای و کارشناسان مجرب آماده ارایه کلیه خدمات در خصوص کلیه عملیات مارگیری ( گرفتن مار ) می باشد. مارهای غیر سمی AGLYPHAخانواده تیفلوپیده FAMILY TYPHLOPIDAEمار کرمی شکل Typhlops vermicularis خانواده لیپتوتیفلوپیده FAMILY LEPTOTYPHLOPIDAE مار خاکی leptotyphlops macrorhynchusخانواده بوآ FAMILY BOIDAEکورمار Eryx jaculusکورمار تاتاری Eryx tataricusکورمار سلیمانی Eryx miliarisکورمار شنی Eryx elegansکورمار بلوچستانی Eryx johniکورمار خوزستانی Eryx jayakariخانواده کلوبریده FAMILY COLUBRIDAEمار آبی Natrix natrixمار چلیپر Natrix tessellataمار گرگی Lycodon striatusقمچه مار Coluber najadumمار آتشی Coluber jugularisمار قیطانی Coluber rhodorhachisمار دستی Coluber ventrimaculatusمار خالدار Coluber kareliniمار پلنگی Coluber ravergieri شتر مار شیرازی Spalerosophis diadema schirazianusمار شتری Spalerosophis cliffordi مار گورخری Spalerosphis microlepisمار درفشی Lytorhynchus ridgewayiمار الماسی Lytorhynchus gaddiگوند مار Elaphe hohenacheriمار درختی Elaphe longissimaگوند مار Elaphe dioneمار شلاقی Elaphe quatuorlineataگرگ مار Coronella austriacaلوس مار oligon taeniolatusمار سر سیاه Rhynchocalamus melanocephalusمار کوتوله Eirenis collarisتیرک مار Eirenis punctatolineataمار کوتوله Eirenis medaمار کوتوله پارسی Eirenis persicusتوله مار Eirenis coronellaمار کوتوله Eirenis modestaمارهای نیمه سمی OPISTHOGLYPHAافعی پلنگی Telescopus rhinopomaسوسن مار Telescopus fallaxافعی سوسن Telescopus tessellatusآلو سر Boiga trigonatum melanocephalaیله مار Malpolon monspessulanusیله مار Malpolon m.insignitusطلحه مار Malpolon moilensisتیر مار psammophis schokariتیر مار psammophis lineolatusتیر مار tephrometopon lineolatumمارهای سمی VENOMOUS SNAKESخانواده آلاپیده FAMILY ELAPIDAEکفچه مار naja naja oxianaکبرا walterinnesia aegyptiaخانواده هیدروفیده FAMILY HYDROPHIDAEمار دریایی Hydrophis cyanocinctusمار دریایی hydrophis schistosaمار دریایی hydrophis ornatusمار دریایی hydrophis spiralisخانواده ویپریده FAMILY VIPERIDAEافعی شاخدار Cerastes cerastesمار شاخدار Pseudocerastes persicusمار جعفری Echis carinatusکک مار Eristicophis macmahoniافعی دماوندی Vipera latifiiافعی دماوندی Vipera latifiiگرزه مار Vipera lebetinaافعی البرزی Vipera ursiniافعی زنجانی Vipera xanthinaافی تکابی Vipera Xanthina sp.خانواده کروتالیده FAMILY CROTALIDAEافعی قفقازی Agkistrodon halys فهرست مارهای ایران بر حسب استانها مارهای استان مرکزیمارهای غیر سمی : مار کرمی شکل - کور مار- مارگیری - کور مار سلیمانی - مار آبی – مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار قیطانی- مار خالدار- مار پلنگی- مار شتری- مار گورخری- مار درفشی- گرگ مار- مار سر سیاه- مار کوتوله- تیرک مار- مار کوتولهمارهای نیمه سمی :سوسن مار- افعی سوسن- افعی پلنگی- یله مار- تیر مار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار شاخدار- گرزه مار یا افعی- افعی دماوندی- افعی البرزی- افعی زنجانی- افعی قفقازیمارهای استان گیلانمارهای غیر سمی :مار آبی- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار کوتولهمارهای سمی :گرزه مار یا افعی- افعی زنجانی- افعی قفقازی-مارهای استان مازنداران :مارهای غیر سمی :مار کرمی شکل- کور مار- کور مار سلیمانی- مار آبی- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار درفشی- گوند مار- لوس مارمارهای نیمه سمی : یله مار- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی : کفچه مار- مار جعفری- گرزه مار- افعی البرزی- افعی قفقازیمارهای استان آذربایجان شرقی :مارهای غیر سمی : کور مار- کورمار تاتاری- کور مار شنی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- گوندمار- مار شلاقی- مار کوتوله- تیرک مارمارهای نیمه سمی :سوسن مار- یله مارمارها سمی : گرزه مار یا افعی- افعی البرزی- افعی زنجانیمارهای استان آذربایجان غربی :مارهای غیر سمی : کور مار- مار تاتاری- کورمار سلیمانی- مار آبی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار درختی- مار شلاقی- مار کوتوله- تیرک مارمارهای نیمه سمی :سوسن مار-یله مارمارهای سمی :گرزه مار یا افعی-افعی البرزی-افعی زنجانی-افعی تکابیمارهای استان اردبیل :مارهای نیمه سمی :مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار شلاقی- مار کوتوله پارسیمارهای نیمه سمی :یله مارمارهای سمی :گرزه مار یا افعیمارهای استان خوزستان :مارهای غیر سمی :مار کرمی شکل- مار خاکی- کور مار- کور مار تاتاری- کورمار سلیمانی- کورمار خوزستانی- مار چلیپر-قمچه مار- مار قیطانی- مار پلنگی- مار شتری- مار گورخری- مار درفشی- مار الماسی- مار سر سیاه- مار کوتوله- توله مار- مار کوتوله پارسیمارهای نیمه سمی : افعی سوسن- یله مار- طلحه مار- تیر مارمارهای سمی : کبرا- افعی شاخدار- مار جعفری- مار شاخدار- گرزه مار یا افعیمارهای استان فارس :مارهای غیر سمی :مار کرمی شکل- مار چلیپر- مار قیطانی- مار پلنگی- مار شتری- مار گورخری- تیرک مار- مار کوتوله پارسیمارهای نیمه سمی :افعی پلنگی- تیر مار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار شاخدار- گرزه مار یا افعیمارهای استان کرمان :مارهای غیر سمی : مار کرمی شکل- قمچه مار- مار پلنگی- مار شتری- مار درفشی- تیرک مارمارهای نیمه سمی : تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار جعفری- کک مار- مار شاخدارمارهای استان خراسان :مارهای غیر سمی : کورمار- کورمار تاتاری- کورمار سلیمانی- کور مار شنی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار قیطانی- مار خالدار- مار پلنگی- مار شتری- مار کوتولهمارهای نیمه سمی :افعی پلنگی- آلو سر- یله مار- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :کفچه مار- مار جعفری- مار شاخدار- گرزه مار یا افعیمارهای استان اصفهان :مارهای غیر سمی :کورمار سلیمانی- مار چلیپر- مار اتشی- قمچه مار- مار قیطانی- مار پلنگی- مار گورخریمار های نیمه سمی :سوسن مار- افعی سوسن- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی :مار شاخدار- گرزه ماریا افعیمار های استان سیستان و بلوچستان :مارهای غیر سمی :کور مار- کور مار سلیمانی- کور مار بلوچستانی- مار گرگی- قمچه مار- مار خالدار- مار پلنگی- مار شتری- مار درفشیمار نیمه سمی :افعی پلنگی- آلو سر- تیر مار- تیرمار خراسانیمار سمی : مار جعفری- مار شاخدارمارهای استان کردستان :مارهای غیر سمی : مار چلیپر- قمچه مار- مار قیطانی- مار پلنگی- تیرک مارمار نیمه سمی :افعی سوسنمارهای سمی : گرزه مار یا افعی-افعی زنجانیمارهای استان هرمزگان – بوشهرمارهای غیر سمی : کورمار خوزستان- مار آتشی- مار قیطانی- مار شتری- مار الماسیمارهای نیمه سمی : یله مار- طلحه مارمارهای سمی : مار جعفری- مار دریاییمارهای استان همدان :مارهای غیر سمی :مار درختی- مار شلاقی- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار گورخری- تیرک مارمارهای نیمه سمی :سوسن مار- یله مارمارهای سمی :گرزه مار یا افعی – افعی زنجانیمارهای استان لرستان :مارهای غیر سمی :مار چلیپر- مار آتشی-گرفتن مار - مار پلنگی- مار گورخری- تیرک مارمارهای نیمه سمی :تیر مار خراسانیمارهای سمی :گرزه مار یا افعیمارهای استان سمنان :مارهای غیرسمی : مار آتشی- مار پلنگی- مار خالدار- مار قیطانی- گوند مارمارهای نیمه سمی : سوسن مار- افعی پلنگی- تیرمار- تیرمار خراسانیمارهای سمی : کفچه مار- مار جعفری- مار شاخدار- افعی قفقازیمارهای استان زنجان :مارهای غیر سمی : کورمار تاتاری- مار چلیپر- مار آتشی- قمچه مار- مار پلنگی- مار شتری- مار شلاقی- مار کوتوله- تیرک مارمارهای نیمه سمی : سوسن مار- یله مارمارهای سمی : مار شاخدار- گرزه مار یا افعی- افعی البرزی- افعی زنجانیمارهای استان یزد :مارهای غیر سمی :مار شتریمارهای سمی :مار شاخدار.منبع:مارگیری