ویژگی های دوست خوب و بد در روایات

دوست خوب از نظر روایات معصومین كسی است كه ویژگی‏های ذیل را دارا باشد:

1- عقل و خرد:
در روایات بر هم‏نشینی با دوستان خردمند تأكید شده است.

امام علی علیه ‏السلام می‏فرماید:
"هم نشینی با دوست خردمند، زندگی بخش جان و روح است".
این موضوع به حدی مهم است كه دشمن‏ خردمند بر دولت نادان ترجیح داده شده است.
امام علی علیه‏ السلام در این‏باره می‏فرماید:
"دشمن با خرد برای تو از دوست نادان مطمئن ‏تر است".

دوستی با مردم دانا نكوست
دشمن دانا به از نادان دوست
دشمن دانا بلندت می‏كند
بر زمینت می‏زند نادان دوست

2 - صلاحیت اخلاقی:
دوست خوب كسی است كه از رذایل اخلاقی و شرارت باطنی به دور باشد. در روایات معصومین از دوستی با اشرار و اهل فسق و فجور به شدت منع شده است.
امام علی علیه ‏السلام‏ می‏فرماید:
"هم نشینی با تباه كاران مایه تباهی است همانند باد كه وقتی بر مردار می ‏وزد، با خود بوی بد به‏ همراه دارد".

افرادی كه با دوستان نااهل رفت و آمد می‏كنند، هر چند بتوانند مراقب خویش باشند، اما هرگز نخواهند توانست خود را از رسوایی و ننگ و بدنامی اجتماعی محفوظ بدارند.
پیامبر اكرم صلی الله وعلیه وآله می‏فرماید:
"شایسته‏ ترین مردم برای بدنامی كسی است كه با بدنام‏ ها هم‏نشین باشد".

تا توانی می‏گریز از یار بد
یار بد بدتر بود از مار بد
مار بد تنها تو را بر جان زند
یار بد بر جان و هم ایمان زند

3 - پای بندی به تعهدات:
دوست خوب كسی است كه به آداب دوستی متعهد باشد.
امام صادق‏ علیه‏ السلام می‏فرماید:
"دوستی حد و مرزی دارد. هر كس آن‏ها را مراعات كرد، دوست حقیقی است و گرنه نسبت دوستی به او نده.
حدود دوستی عبارتند از:
1 - آن كه نهان و آشكارش برای تو یكسان باشد.
2 - زینت تو را زینت خود و عیب تو را عیب خویش شمارد.
3 - اگر به ریاست و ثروت و پست و مقام برسد، رفتارش عوض نشود.
4 - اگر تمكن پیدا كرد، از آن چه دارد، نسبت به تو دریغ نورزد.
5 - تو را در گرفتاری‏ ها رها نكند و تنها نگذارد".

منابع:
تصنیف غرر الحكم
غرر الحكم
تصنیف غرر الحكم
اصول كافی