غیاث*الدین جمشید کاشانی
غیاث*الدین جمشید کاشانی (حدود ۷۹۰-۸۳۲) ریاضی*دان و اخترشناس ایرانی.
چکیده
جمشید بن مسعود بن محمود طبیب کاشانی ملقب به غیاث*الدین که در غرب به الکاشی(al-kashi) مشهور است. ریاضی*دانی برجسته و ستاره*شناس و محاسبی ماهر و زبردست بود. آلات رصدی دقیقی اختراع کرد و از حدود ۸۰۸ (۱۴۰۶) تا پایان عمرش ۸۳۲ (۱۴۲۹) فعالیت علمی داشته است. در دوران فعالیت علمی*اش به تالیف کتاب*های متعددی در زمینه ریاضیات و نوجوم پرداخته است مهم*ترین این آثار عبارتند از: زیج خاقانی، مفتاح الحساب، رسالهٔ محیطیه و رسالهٔ وتر و جیب. او ضمنا وسیله*ای برای رصد به*نام «طبق المناطق» اختراع کرد که برای یافتن عرض ستاره*یی است و کتاب «نزهة الحدائق» در توصیف و تشریح آن نوشت. برجسته*ترین ابداعات او در ریاضیات کسرهای اعشاری و محاسبه*ی π با دقتی که تقریبا تا صد و پنجاه سال بعد گسترش نیافت و محاسبهٔ سینوس زاویهٔ یک درجه با روش حل پی*درپی نوعی معادلهٔ درجه سوم است. او در حدود ۸۲۴ (۱۴۲۱) به دعوت الغ بیک از کاشان به سمرقند رفت و مدیر رصدخانهٔ سمرقند و مورد احترام ریاضی*دانان و ستاره*شناسان سمرقند بود. او در ۱۹ رمضان ۸۳۲ (۱۴۲۹) هنگامی که برای رصد به حومهٔ سمرقند رفته بود درگذشت.
زندگی*نامه
هر چند فیزیکدان بود، ولی علاقهٔ اصلی*اش متوجه ریاضیات و اخترشناسی بود؛ پس از دورهٔ طولانی بی*نوایی و سرگردانی، سرانجام در سایهٔ حمایت سلطان الغ*بیگ، که خود دانشمند بزرگی بود، موقعیت شغلی مطمئنی در سمرقند به*دست آورد.

یک دانشگاه در آبیک قزوین به نام این دانشمند در سال ۱۳۸۵ تاسیس شده*است .
مهم*ترین دست آوردها
ابداع و ترویج کسرهای اعشاری به قیاس با کسرهای شصتگانی که در ستاره*شناسی متداول بود. محاسبهٔ عدد پی تا شانزده رقم اعشار به نحوی که تا صد و پنجاه سال بعد کسی نتوانست آن را گسترش دهد: 2π=6.2831853071795865
محاسبه سینوس (جیب) زاویهٔ یک درجه با روش ابتکاری حل یک معادلهٔ درجه سوم: sin1=.0174524064372835103712 هفده رقم اعشاری عدد به دست آمده با مقداری که امروزه محاسبه می*شود هم خوانی دارد. در واقع کاشانی مقدار سینوس یک درجه را تا ده رقم صحیح شصتگانی حساب کرد.
اختراع ابزار اخترشناسی دقیق از جمله وسیله*ای به نام «طبق المناطق» برای محاسب طول ستارگان که کتاب نزهت*الحدائق در شرح آن است.