در این مقاله، با رفتار طبیعی*ای که هر کودک در دوران رشد از خود نشان می*دهد آشنا شده، و روش برخورد با مشکلاتی همانند افسردگی، خجالتی بودن، و خودکم*بینی در کودکان را یاد بگیرید.



مشخصات کودک یک ماهه:

- کودک در بعضی اوقات در حال نشسته میتواند سرش را بلند کند.
- درحالی*که بر روی شکم واقع*شده سرش را بلند می*کند.
- بر روی شکم می*خزد.
- با صدای محرک عکس*العمل نشان می*دهد.
- بر روی زاویه 90درجه حلقه را دنبال می*کند.
- انگشت خود را با دست دیگر گرفته و محکم می*چسبد.
- اصوات مبهم از دهانش خارج می*شود.
- قبل از مکیدن پستان مادر عکس*العمل نشان می*دهد.

مشخصات کودک دو ماهه:

-در وضعیت روی شکم سر و شانه*هایش را تکان می*دهد.
- در وضعیت نشسته سرش را راست نگه می*دارد.
- با نگاه خود افراد را دنبال می*کند.
- از پهلو به طرف پشت برمی*گردد.
- به قیافه*های آشنا لبخند میزند.
- وقتی که حرف میزند به حرکت در می*آید.

مشخصات کودک سه ماهه:

- در وضعیت روی شکم، روی دست، خود را کمی حرکت می*دهد.
- به لبخند اطرافیان با لبخند جواب می*دهد.
- ملحفه خود را می*گیرد و به سمت خود می*کشد.
- با دست*های خود بازی می*کند.
- وقتی که پستانک یا نوک پستان مادر را می*بیند به هیجان در می*آید و عکس*العمل نشان می*دهد.

مشخصات کودک چهار ماهه:

- در وضعیت خوابیده به پشت،سر و شانه*های خود را بلند می*کند.
- در حالت خوابیده روی شکم پاهایش را به دو طرف باز می*کند.
- با ملحفه صورت خود را می*پوشاند.
- وقتی با او صحبت می*کنند همان اصوات را تکرار می*کند.
- قهقهه می زند.
- سرش را به طرف کسی که حرف میزند بر می*گرداند.

مشخصات کودک پنج ماهه:

- با آرامش خاصی خود را به صورت نشسته نگه می*دارد.
- دست خود را به طرف شیئی که به او داده می*شود دراز می*کند.
- در مقابل آینه لبخند میزند.
- صداهای نشاط*انگیز سر می*دهد.
- با دست و پا زدن کشفیاتی می*کند.

مشخصات کودک شش ماهه:

- پاهای خود را با دستش نگه می*دارد.
- برای مدت زمان زیادی می*تواند بنشیند و خود را به طور افقی نگه دارد.
- قیافه*های آشنا را از ناآشنا تشخیص می*دهد.
- در حالت نشسته با یک دست حلقه را می*گیرد.

مشخصات کودک هفت*ماهه:

- در یک زمان کوتاه می*تواند بدون اینکه او را نگه*دارند بنشیند.
- کاغذ را می*گیرد و مچاله می*کند.
- اسباب*بازی*هایش را از یک دست به دست دیگر می*دهد.
- پاهایش را به طرف دهانش می*برد.
- دستش را به طرف آینه دراز می*کند.
- کم غذا می*خورد.
- فنجان را از دسته*اش می*گیرد.

مشخصات کودک هشت ماهه:

در وضعیت روی شکم دستمال را می*گیرد.
-در وضعیت نشسته بلند می*شود.
- به زنگ نگاه می*کند.
-خود را از وضعیت خوابیده به پشت به روی شکم بر می*گرداند.
- با به هم زدن دو شی بازی می*کند.
- اسباب*بازی*های خود را پرتاب می*کند.

مشخصات کودک نه ماهه:

- نخ حلقه را می*کشد.
- زنگوله را به صدا در میاورد.
- می*تواند بازوهایش را به سمت بالا نگه دارد.
- نسبت به بعضی از کلمات آشنا عکس*العمل نشان می*دهد.

مشخصات کودک ده ماهه:

- می*تواند بایستد و یک پای خود را بلند کند.
- اسباب*بازی خود را از زیر دستمال پیدا می*کند.
- به تنهایی می*ایستد.
- صدای آشنا را تکرار می*کند.
- حالت دفاعی را می*فهمد.
- در فنجان آب می*خورد.

مشخصات کودک دوازده ماهه:

- با کمک یک دست که او را گرفته راه می رود.
- از صدای قاشق در فنجان تقلید می*کند.
- می*تواند به طور ایستاده خم شود و اسباب*بازی خود را جمع کند.
- رفتارهایی که باعث خنده می*شود را تکرار می*کند.
- می*تواند سه کلمه بگوید.

مشخصات کودک پانزده ماهه:

- به تنهایی راه می*رود.
- به طور منظم نقاشی می*کند.
- به تنهایی از چهار پله بالا می رود.
- می*تواند پنج کلمه را بگوید.
- با فنجان به تنهایی آب می*خورد.
- با انگشت خود اشیایی را که می*خواهد نشان می*دهد.

مشخصات کودک هیجده ماهه:

- با پای خود توپ را کنار میزند.
- کاغذهای یک کتاب را به هم میزند.
- از قاشق استفاده می*کند.
- حداقل هشت کلمه می*گوید.
- یک یا دو تصویر را نام می*برد.
- ظرف خود را می*خواهد.
- با گرفتن دست دیگران از پله بالا می*رود.

نحوه از شیر گرفتن کودک:

برای این کار باید فقط زمانی که کودک نیاز به شیر دارد به او شیر دهید و برای خوابیدن یا ساکت کردن او این کار را انجام ندهید و از شش ماهگی به بعد سعی کنید مایعات را از طریق فنجان و لیوان به کودک بدهید و برای این کار از لیوان*های سبک و رنگی استفاده کنید.و رژیم غذایی مناسب و متنوع برای کودک در نظر بگیرید و او را به خوردن غذا تشویق کنید.هم چنین می*توان از تلخ کردن سر پستان برای از شیر گرفتن کودک استفاده کرد.

علائم بیش فعالی در کودکان:

بیش فعالی اختلالی است که در آن کودک دارای علائمی هم چون پر تحرکی، پر فعالیتی، انجام حرکات و اعمال ناگهانی، کمبود توجه و یا تمرکز، عصبانیت*های زیاد و بی*مورد، پرش افکار، افت تحصیلی و اختلالات رفتاری و پرخاشگری است. در نوزادی پر تحرک و کم خواب بوده و زیاد گریه می*کند و نسبت به نور و صدا حساس بوده و حتی در بغل مادر خود آرام نمی*گیرد، لگد انداخته و جیغ می زند.

عوامل موثر بر بیش فعالی:

عوامل ژنتیک و وراثت بر بیش*فعال شدن نقش دارد. استفاده از بعضی از مواد غذایی مانند شیرینی*جات و نوشابه گازدار و شیرین و سیب*زمینی و غذاهای آماده و چای و قهوه و کاکائو و کشمش، زردآلو، سیب، توت، خیار، گوجه*فرنگی ،تمشک و مواد رنگی موجود در خوراکی*ها احتمال بیش*فعال شدن کودک را افزایش می*دهند.

انواع بیش فعالی در کودکان:

اختلال بیش فعالی به سه شکل در کودکان بروز می*کند:
- در کودک علاوه بر بیش فعالی انجام کارهای ناگهانی نیز دیده می*شود.
- در این نوع از بیش فعالی پر تحرکی دیده نمی*شود و کودک فقط دارای علائم کمبود توجه و تمرکز است که شایع*ترین نوع بیش فعالی می*باشد.
- در نوع سوم کودک هم دارای علائم بیش فعالی، عملکرد ناگهانی و هم کمبود توجه و تمرکز است.

تأثیر بیش فعالی بر رفتار فرد در سنین نوجوانی:

کودکان بیش*فعال در سنین بزرگ*سالی تمایل زیادی به کشیدن سیگار و مواد مخدر دارند و در واقع در آن*ها گرایش به دروغ*گویی و کارهای خلاف و بزهکاری از جمله دزدی زیاد است و عدم پیروی از قوانین در آن*ها زیاد دیده می*شود. بیش فعالی باعث کاهش اعتمادبه*نفس و اختلالات یادگیری و آزار دوستان و ناامیدی و انگیزه پایین و استرس زناشویی و انجام رفتارهای ضد اجتماعی از طرف آن*ها می*شود.

راه*های از بین بردن وسواس کودکان:

- دلیل اصلی وسواسی بودن کودک را بررسی کنید.
- به کودک یادد دهید که حرف*های مثبت را به خود تلقین نماید مثلاً بگوید دست*هایم تمیز است.
- هنگامی که متوجه وسواس کودک می*شوید او را از انجام بیش از حد آن کار بازدارید مثلاً نگذارید بیش از حد دست*هایش را بشویید.
- هرگونه پیشرفت در رفع وسواس را تشویق کرده و جایزه بدهید.

علت شب ادراری کودکان:

گاهی اوقات شب ادراری علت جسمی دارد مثلاً می*تواند به دلیل کوچک بودن مثانه یا ضعف ماهیچه*های نگه*دارنده جریان ادرار یا عفونت دستگاه ادراری باشد بنابراین بهتر است ابتدا از پزشک اطفال و پزشک متخصص مجاری ادراری کمک بگیرید. اگر مشکل جسمی نبود و کودک هم در سنی است که به طور معمول باید بتواند ادرار را در شب کنترل کند شاید علت عاطفی و احساسی باشد و کودک به روان*درمانی و رفع تنش و مشکلاتی که موجب بروز این عارضه شده باشد نیاز دارد.

چگونگی رفتار هنگام انگشت مکیدن کودک:

- از کودک بخواهید هنگام انگشت مکیدن خود را در آینه نگاه کند.
- به او توضیح دهید که انجام این عمل باعث ایجاد مشکل در نظم و ترتیب دندان*های اصلی و شکل و فرم انگشت شست خواهد شد.
- دقت کنید تا متوجه شوید چه وقت*هایی کودک این عمل را انجام می*دهد.و در آن زمان دست*هایش را مشغول کنید.
- هنگامی که این عمل را انجام می*دهد به سمتش بروید و به او ابراز علاقه نمایید و بغلش کنید.

روش مقابله با ناخن جویدن کودک:

- در چنین مواقعی برای او یک فعالیت جذاب و خوب ایجاد کنید مثلاً بازی با خمیر.
- از او بخواهید دست*هایش را مشت و منقبض کرده و مدتی به همان صورت نگه دارد و شروع به شمارش نماید.
- از جایزه و تشویق استفاده کنید.
- عوارض این عمل را به او نشان دهید.
- اگر به هیچ روشی ناخن جویدن را ترک نکرد از تدابیر منفی استفاده کنید مثلاً او را از بازی مورد علاقه و نظایر آن محروم کنید.

علائم لکنت زبان:

تکرارهای سریع اولین حرف کلمات، کشیدن بیش از حد صداهایی مثل:یی، آ، او در وسط کلمات و توقف و ایست کامل روی کلمات، یک صدا، بخش، کلمه و یا یک عبارت که در بین کودکان 5-2سال شایع بوده و با روان شدن کودک در استفاده از زبان مادری از بین می*رود،این کودکان در هنگام ناراحتی یا خستگی یا هیجان بیشتر دچار این مشکل می*گردند.

علل بروز لکنت زبان در کودک:

وراثت، نقص و مشکل جسمی و فیزیولوژیک، هیجان*زدگی مفرط ، حساسیت بیش از حد در مقابل وقایع و اتفاقات، خود پنداری ضعیف، وابستگی شدید، فوت نزدیکان، ترس، اضطراب، عوامل محیطی مثل کم صحبت کردن اطرافیان با کودک و ....

چگونگی برخورد با لکنت زبان کودک:

-ابتدا باید ریشه و علت لکنت زبان را پیدا کرد.
- روش*های کسب آرامش و مقابله با اضطراب را به کودک بیاموزد.
- اعتمادبه*نفس او را تقویت کرده و بالا ببرید.
- به او فرصت کافی برای صحبت کردن بدهید و او را مسخره نکنید.
- از او بخواهید جلوی آینه بایستد و با خود تمرین کند.
-به او یاد دهید که قبل از صحبت کردن به جملاتی که می*خواهد بگوید فکر کند.
-از جملات ساده شروع کرده و رفته*رفته به سراغ جملات دشوارتر بروید.
- اگر لکنت زبان بسیار شدید است از افراد متخصص کمک بگیرید.

مقابله با کابوس*های شبانه کودک:

- زمانی که کودک با ترس از خواب می*پرد او را در آغوش گرفته و آرامش کنید.
- در هنگام روز در مورد کابوسی که دیده با او صحبت کنید.
- اگر در خانه تنش و مشکلی وجود دارد تنش را از بین ببرید.
- قبل از خواب مانع دیدن فیلم*های ترسناک شوید.
- در صورت رفع نشدن این مشکل از متخصص و مشاور کمک بگیرید.

روش جلوگیری از دندان*قروچه کودک:

- روش*های کسب آرامش را به او بیاموزید.
- برای کودک توضیح دهید که این عمل چه مشکلاتی برای او ببه وجود می*آورد.
- او را تشویق کنید و به او پاداش بدهید.
- ورزش کردن نیز راهکار مناسبی برای بازداشتن کودک از این کار است.
- اگر در شب یا در هنگام خواب دندان*قروچه کودک خیلی شدید بود کودک را به آرامی از خواب بیدار کرده و مانع انجام این عمل شوید.

علائم اضطراب در کودکان:

احساس خالی شدن سردل،تنگی قفسه سینه ، طپش قلب، تعریق، سردرد، لرزش دست و بدن و صدا، گرگرفتگی و ....همراه است.بسیاری از شکایت*های کودکان در دوران ابتدایی مدرسه مثل درد معده یا سوزش سر دل و یا دردهای دیگر ناشی از وجود یک اضطراب نهفته در کودکان است.بی*خوابی و عدم تمرکز حواس و گوش به زنگ بودن و تکرر ادرار عصبی بودن و داشتن سرگیجه نیز از علائم اضطراب می*باشند.

روش از بین بردن اضطراب کودکان:

- علت به وجود آمدن اضطراب را پیدا کنید.
- سعی کنید اضطراب را از خودتان دور کنید چون والدین مضطرب فرزندان مضطرب را پرورش می*دهند.
- از رژیم غذایی مناسب و سالم برای کودکان استفاده کنید.
- فعالیت*های ورزشی و هنری و فرهنگی کودک را افزایش دهید.
- اعتمادبه*نفس کودک را افزایش دهید.
- مهارت*ها و توانایی*های کودک را به او گوشزد کنید تا خود را دست کم نگیرد.

علت تمایل بعضی از کودکان به دزدی:

دلایل زیادی برای تمایل کودکان به دزدی می*تواند وجود داشته باشد مثل نیازهای جسمی مانند گرسنگی، تهیه هدیه و یا مورد تأیید قرار گرفتن توسط همسالان و گروه یا به دلیل خشم و نفرت و کینه از طرف مقابل و در کودکان کم سن و سال دزدی ممکن است به علت ناآگاهی صورت بگیرد.

مقابله با تمایلات کودک به دزدی:

- علل دزدی را بررسی کنید.
- هیچ*گاه دزد بودن را به بچه نسبت ندهید.و به او بفهمانید که کارش زشت است نه اینکه او بچه بدی است.
- اگر کودک مرتکب دزدی شد پنهان*کاری نکنید و حتماً کودک باید عواقب کارش را بپذیرد.
- معنای مالکیت را به او توضیح دهید و برای او مشخص کنید چه چیزهایی متعلق به او می*باشد.
- اگر وسیله*ای را بدون اجازه برداشت از او بخواهید فوراً از صاحبش عذرخواهی کند.
- خرید کردن و پس انداز کردن را به او یاد دهید.
- عواقب دزدی را از طریق قصه و فیلم یا نمایش به او بفهمانید.
- در جمع او را سرزنش نکنید.
- از تنبیه بدنی اجتناب کنید.

علت دروغ گفتن کودکان:

دروغ*گو شدن کودک می*تواند دلایل متعددی داشته باشد مثلاً برای رسیدن به هدفی یا جلوگیری از مجازات،مورد توجه و تشویق قرار گرفتن توسط همسالان، احساس ناتوانی و شرمساری و ....که هریک از این دلایل می*تواند کودک را به سمت دروغ*گو شدن سوق دهد.

علت عصبانیت و پرخاشگری کودکان:

عصبانیت و خشم هم مانند دروغ*گویی دلایل متفاوتی می*تواند داشته باشد و نوع و روش تربیتی خانواده، رفتار والدین، محدودیت*های جسمی که یا به وسیله دیگران ایجادشده و یا بر اثر ناتوانی خود کودک باشد،شکست و ناکامی، ایراد گرفتن و انتقاد بیش از حد، مقایسه کردن، نصیحت و سرزنش کردن، تنبیهات بیش از حد،خستگی، زورگویی،تمسخر، رفتار غیرعادلانه، تبعیض والدین، بلوغ و ... همه دلایلی برای پرخاشگری و عصبانیت*های کودک می*باشند.

واکنش کودکان هنگام عصبانیت:

در هنگام عصبانیت رفتارهایی مثل لگد زنی، سنگ*پرانی، اذیت و آزار، جیغ کشیدن، گریه کردن، کتک زدن، فحش دادن،مسخره کردن، بی*ادبی، جویدن ناخن، بازی کردن و کشیدن مو، تکان دادن پا....از کودک سر میزند و با انجام این رفتارها از کودک می*توان پی به عصبانیت او برد.

روش مقابله با عصبانیت کودک:

- ابتدا باید دلایل و ریشه خشم و عصبانیت را در کودک پیدا کرد.
- راه*های تخلیه خشم و عصبانیت را به کودک یاد داد.
- مشکل عصبانیت و پرخاشگری در خود را باید حل کرد.
- از کودک خواسته شود تا در مورد آنچه که عصبانی شده صحبت کند.
- کودک را با فعالیت*های ورزشی و هنری سرگرم کرد.

روش از بین بردن حسادت در کودکان:

- علت و ریشه حسادت را پیدا کنید.
- کودک را مورد توجه و محبت خود قرار دهید.
- توانایی*ها و نکات مثبت کودک را تقویت کنید.
- اعتمادبه*نفس کودک را افزایش دهید.
- او را با دیگران مقایسه نکنید.
- کودک را تحقیر و سرزنش نکنید.
- به کودک مسئولیت دهید.

روش جلوگیری از بددهنی و فحش دادن کودکان:

-خودتان برای کودکتان الگو باشید.
- کودک را با عناوین و القاب ناپسند صدا نزنید.
- گاهی اوقات به بددهنی آن*ها بی*توجه باشید و عصبانی نشوید.
- با قصه و کتاب و نمایش مزایا و معایب بددهنی را به کودک بفهمانید.
- در صورت انجام رفتار مؤدبانه او را تشویق کنید.

چگونگی برخورد با کم رویی کودکان:

- هیچ*گاه کودک را مجبور به خواندن شعر یا مطلبی در جمع نکنید چون این کار باعث ایجاد ترس و وحشت در او می*شود.
- اگر خودتان کم رو هستید مشکل کم رویی خود را حل کنید.
- کودک را تشویق به شرکت در جمع و گروه نمایید.
- اگر می*بایست مطلبی را در جمع بیان کند او را از قبل آماده کنید.
- او را به خاطر پیشرفتش تشویق کنید.
- هرگز کودک را در برابر عمل انجام*شده قرار ندهید.
- او را متوجه اشتباهات رفتاری گفتاری دیگران نمایید تا بداند فقط خودش دچار مشکل نمی*شود.
- از او هنگام اجرای برنامه*اش فیلم*برداری کنید یا صدایش را ضبط کنید تا نقاط ضعف و قوت خود را بررسی کند.

راه*های افزایش اعتمادبه*نفس کودکان:

- به کودک بیش از حد محبت کنید.
- به هیچ*وجه کودکان را باهم مقایسه نکنید.
- به آن*ها مسئولیت دهید.
- هنگام رو به رو شدن با شکست سریع راه را به آن*ها نشان ندهیم و به آن*ها کمک کنیم و بگذاریم خودشان از مشکل را حل کنند.
- آن*ها را در ابراز عقیده و احساساتشان راحت بگذاریم.
- آن*ها را برای شکست هم آماده کنیم تا با واقعیات زندگی به راحتی روبه رو شده و توانایی پذیرش شکست را داشته باشد.
- توانایی*ها و مهارت*های کودک را بالا ببرید.


روش آموزش مسواک زدن به کودک:
- به دندان*های شیری کودک اهمیت دهید و خودتان برای کودک الگو باشید.
- از مسواک و خمیردندان مناسب و مخصوص کودکان استفاده کنید.
- از او بخواهید بعد از مسواک زدن دندان*های خود را در آینه ببیند.
- دندان*های زشت و زیبا را به او نشان دهید.
- با همدیگر مسواک بزنید.
- کودک را تشویق کنید.

نحوه رفتار با کودک لوس:

- از جیغ و داد زدن کودک نترسید و کوتاه نیایید.
- برای او توضیح دهید زمانی خواسته*اش انجام می*شود که تقاضایش را درست مطرح کند.
- هرگاه حرف*های شما را پذیرفت او را تشویق کنید.
- اگر از راه تشویق به نتیجه نرسیدید از تدابیر منفی استفاده کنید و محرومیت موقت را برای او به کار ببرید.

راهکارهای مقابله با زودرنجی:

- بررسی کنید تا متوجه شوید که فرزند از چه حرف*ها و رفتارهایی ناراحت می*شود.
- خودتان برای او الگو باشید و نشان دهید که نسبت به خیلی از مسائل حساسیت نشان نمی*دهید.
- کودک را در گروه هم سالان وارد نمایید.
- بعضی از رفتارهای آزاردهنده را آن*قدر تکرار کنید تا برایش عادی شود.
- به او بگویید که بسیاری از حرف*ها از روی حسادت و یا جلب توجه به او زده می*شود.

راهکارهای مقابله با گرایش نوجوان به مواد مخدر:

- محیط زندگی خود را شاد و متنوع کنید و در تعطیلات به تفریح بروید.
- روابط خانوادگی خود را با دوستان و نزدیکان افزایش دهید.
- فرزندتان را در کلاس*های ورزشی ثبت*نام کرده و حداقل هفته*ای دو بار به کلاس ورزش برود.
- از ارتباط با افراد سیگاری اجتناب کنید.

عکس*العمل والدین نسبت به حرف گوش نکردن کودک:

- خیلی قاطع و جدی قوانین خانه و دستورات خود را واضح و روشن به همه اعلام نمایید.
- هرگز خودتان به جای او انجام ندهید.
- -هیچ*وقت خواسته*هایتان را به صورت سؤالی مطرح نکنید.
- نظارت و پیگیری داشته باشید تا مطمئن شوید دستوراتتان انجام می*شود.
- در صورت پیروی کردن او را تشویق کنید.

اسباب*بازی*های مناسب برای کودک:

- اسباب*بازی باید با سن و جنس کودک هماهنگ باشد.
- اسباب*بازی باید ارزان*قیمت باشد تا کودک بتواند آن را دست*کاری کند.
- اسباب*بازی باید برای کودک تازگی داشته باشد.
- اسباب*بازی باید برای کودک کاملاً بی*خطر باشد.
- اسباب*بازی باید برای کودک رضایت*بخش باشد.
- در خرید اسباب*بازی باید به سلیقه کودک توجه شود.
- از خوردنی*ها به عنوان اسباب*بازی نباید استفاده کرد.

علائم مشکوک به عقب*ماندگی ذهنی در بدو تولد:

- کمبود شدید وزن کودک.
- بزرگ و یا کوچک بودن بیش از حد محیط سر.
- بی*اشتهایی شدید کودک و یا اشکال در گرفتن پستان و شیر خوردن.
- وجود حملات تشنجی در هفته*ها یا ماه*های اول زندگی.
- کبودی شدید و دیر نفس کشیدن نوزاد در زمان تولد.

علل خود کم بینی کودکان:

- توقعات بیش از حد والدین و اطرافیان از کودک و نوجوان.
- مقایسه کردن کودک با دیگران.
- شکست*های پی در پی.
- ندادن حق تصمیم*گیری به فرزند.

راهکارهای مقابله به حس خود کم بینی کودکان:

- از مقایسه کردن و سرزنش کودکان بپرهیزید.
- توانایی*ها و استعدادهای او را بیان کنید.
- فرزند را برای کسب توانایی تشویق کنید.
- مسئولیت*های در حد توانش به او بدهید.
- او را تشویق به شرکت در گروه*های ورزشی هنری و ... نمایید.
- هنگامی که شکست می*خورد او را سرزنش نکنید.

علل افسردگی نوجوانی:

تغییرات جسمی و نامتناسب شدن اندام*ها در این دوره و افزایش ترشحات هورمونی که باعث می*شود نوجوان گاهی احساس مثبت و گاهی احساس منفی پیدا کند از جمله عواملی هستند که باعث افسردگی در سن نوجوانی می*گردد.

اقدامات مناسب برای درمان افسردگی نوجوانی:

- استفاده از فعالیت*های ورزشی و اجتماعی و هنری و ...
- آگاهی دادن از تغییرات و مشکلات دوره نوجوانی.
- ایجاد روابط صمیمانه با نوجوان.
- جلوگیری از تحقیر و سرزنش و تمسخر و انتقاد از نوجوان.
- کمک به درک و کشف توانایی*ها و استعدادها و علایق.
- استفاده از رژیم غذایی سالم و مفید متناسب با تغییرات بدنی..

راه*های پرورش خلاقیت کودکان:

- آزاد گذاشتن کودکان خلاق.
- تشویق کردن کودک و پرهیز از تمسخر و انتقاد.
- احترام گذاشتن به آن*ها و توجه و محبت کردن و پشتیبانی از آن*ها.
- کنترل بیش از حد یکی از موانع رشد و توسعه خلاقیت است.بنابراین باید به کودکان خلاق آزادی عمل داده شود.