گردآوری: گروه سلامت

در اواخر قرن 18 در فرانسه نویسنده*ای به نام مارکی دوساد در نوشته*های خود ویژگی شخصیتی این*گونه افراد را بیان کرده بود.

سال*ها پیش، وقتی دانش*آموز دبستان بودم،*معلمی داشتم که به بچه*های پرجنب و جوش و شلوغ کلاس می*گفت:«سادیسمی!» و من هم تا سال*ها فکر می*کردم هر که شیطنت داشته باشد آدم سادیسمی است؛ بعدها فهمیدم سادیسم یعنی*چه و به چه شخصیتی می*گویند سادیستیک. اگر شما هم می*خواهید با مفهوم دقیق این واژه آشنا شوید، گفتگوی ما را با دکتر پرویز مظاهری، روانپزشک و دبیر علمی انجمن روانپزشکی ایران بخوانید.

تقریبا همه مردم به نوعی واژه سادیسم را شنیده*اند و تصورات متفاوتی از این کلمه دارند. از نظر روان*شناسان این واژه چه مفهومی دارد؟
سادیسم عبارت است از علاقه به آزار رساندن به دیگران به صورت جسمی، روانی و جنسی به طوری که این آزار رساندن موجب لذت و آرامش فرد آزاررسان می*شود.

چرا نام سادیسم برای آن انتخاب شده است؟
در اواخر قرن 18 در فرانسه نویسنده*ای به نام مارکی دوساد در نوشته*های خود ویژگی شخصیتی این*گونه افراد را بیان کرده بود. اصطلاح «سادیسم» را از نام «دوساد» گرفته*اند.

ویژگی*های شخصیتی فرد سادیسمی را توضیح دهید.
این افراد از تحقیر و تمسخر و آزار روحی و یا جسمی و جنسی افراد به خصوص در حضور دیگران لذت زیادی می*برند و گاهی رفتارهای پرخاشگرانه یا جنایتکارانه از خود بروز می*دهند.

میزان شیوع این اختلال چه قدر است؟
در ابتدا باید عرض کنم این ویژگی شخصیتی تا چند سال قبل یعنی تا زمان طبقه*بندی موسوم به ای*.*اس*.*ام سه به عنوان اختلال شناخته می*شد ولی از زمان انتشار طبقه*بندی ای*.*اس*.*ام چهار از آن به عنوان یک ویژگی شخصیتی نام برده می*شود و با وجود نادر بودن آن متاسفانه در زندگی روزمره به افرادی برخورد می*کنیم که معیارهایی از این ویژگی را دارا هستند.

می*توانید مثال*هایی در این مورد بیان کنید؟
در روابط روزمره در اجتماع به خصوص اداره*ها، میهمانی*ها و حتی مجامع علمی به افرادی برخورد می*کنیم که از تحقیر و تمسخر و کنایه زدن دیگران لذت می*برند و لبخند رضایت بر لبان آنها می*نشیند. برای مثال شوهری که در حضور میهمانان همسر خود را شماتت و تحقیر می*کند، پدری که این رویه را در مورد فرزندانش اعمال می*کند، رییسی که از آزار روحی کارمندان زیردست خود لذت می*برد و یا معلمی که عادت به ناچیز شمردن و تحقیر شدید دانش*آموزان خود دارد.

آیا صرف تحقیر دیگران سادیسم است؟

خیر، همان*گونه که در تعریف سادیسم ذکر شد، این عمل (آزار جسمی، روانی و جنسی دیگران) باید موجب ارضای روحی و لذت و آرامش خود فرد بشود. این افراد در روابط زناشویی، همسر یا شریک جنسی خود را مورد ضرب و شتم و شکنجه قرار داده و احساس لذت می*کنند.

چه عواملی موجب پیدایش این ویژگی در شخصیت انسانی می*شود؟
هنوز علت کاملا مشخصی برای دیگرآزاری مشخص نشده است و اطلاعات کمی در مورد زمینه*های ژنتیکی و یا خانوادگی افراد مبتلا وجود دارد. فروید معتقد بود که آنها در دوران کودکی اضطراب اختگی را تجربه کرده*اند (کودک مدام نگران اخته شدن به وسیله والد هم*جنس خود است، به دلیل اینکه خود را رقیب عشقی وی می*داند) و زمانی از نظر جنسی ارضا می*شوند که بتوانند موجب ترس و آزار دیگران شوند.


این مشکل از چه سنی شروع می*شود؟
در دوران نوجوانی و اوایل بزرگسالی خود را نشان می*دهد و هیچ*گونه ارتباطی نیز با سوءمصرف داروها، بیماری*های جسمی یا ضربه مغزی قبلی ندارد.

چه تفاوتی بین سادیسم و اختلال شخصیت ضد اجتماعی وجود دارد؟
در اختلال شخصیت ضد اجتماعی فرد آزاررسان، به دلیل لذت بردن دیگران را آزار نمی*دهد ولی فرد مبتلا به سادیسم از آزار دادن و صدمه زدن به قربانی خود احساس لذت می*کند.

این اختلال قابل درمان است یا خیر؟
روان*درمانی تحلیلی و رفتاردرمانی تا حدودی موثر هستند. ملاک*های شخصیتی از قبیل مکانیسم*های کپی*برداری، باورها و ویژگی*های رفتاری مدت زمان طولانی برای تثبیت شدن نیاز دارند و به کندی تغییر می*کنند. رفتارهایی از قبیل بی*توجهی، گوشه*گیری و پایین بودن اعتماد به نفس در ایشان با چند ماه درمان قابل تغییر هستند. شرکت در گروه*های خودیاری و همچنین خانواده درمانی نیز می*توانند موجب تغییر در رفتارهای فرد شوند. کاهش استرس*های محیطی می*تواند موجب کاهش اضطراب یا افسردگی در مبتلایان شود.

داروها اثر محدودی دارند و در عین حال که می*توانند سوءمصرف شوند و یا در اقدام به خودکشی استفاده شوند اضطراب و افسردگی ایجاد شده را درمان می*کنند.

این اختلال چه عوارضی را به دنبال خواهد داشت؟

همانند سایر اختلالات روان*پزشکی، به مرور موجب کاهش عملکرد شغلی و اجتماعی فرد می*شود. نزدیکان و یا همکاران وی، او را بایکوت کرده و از وی کناره*گیری می*کنند و چه بسا در مواردی که آزارهای جنسی یا جسمی شدید باشد، مشکلات قانونی نیز پیدا خواهند کرد.
ارسالی"سونات"