«آناهیتا» به معنای پاک و دور از آلودگی در اعتقاد ایرانیان باستان الهه آب، فرشته نگهبان چشمهها و باران و همچنین نماد باروی، عشق و دوستی بوده است. این اعتقاد از دوران پیش از زرتشت در ایران وجود داشته و در دورانهای بعدی هم مورد توجه قرار گرفته است.

توجه به آناهیتا از دوره اردشیر دوم هخامنشی در ایران مرسوم شده و در دورههای تاریخی بعدی یعنی اشکانی و ساسانیان هم ادامه داشته است. در کتیبههای بهجا مانده از این دورههای تاریخی اشارهها و تصاویری از آناهیتا در کنار نام اهورا مزدا به چشم میخورد.
«در نقش برجسته تاق بستان، خسرو پرویز پادشاه ساسانی در میان اهورامزدا و آناهیتا ایستاده است. در این نقش برجسته، آناهیتا که در سمت راست شاه ایستاده، تاجی همانند اهورا برسر و در یک دستش حلقه فر ایزدی را نگه داشته و
در یک دستش حلقه فر ایزدی را نگه داشته و در دست دیگرش کوزهای است که از آن آب میریزد

به احترام این الهه ایرانی معابد و تندیسهای فراوانی در دورههای تاریخی پیش از اسلام در سرزمین ایران ساخته شده است. از آناهیتا یادوارههایی (شامل معابد و کتیبهها) در همدان، شوش، کازرون و آذربایجان، کرمانشاه و کنگاور بهجای مانده است. معبد آناهیتا در کنگاور مشهورترین معبد منسوب به آناهیتا در ایران است.

در تقویم ایرانی روز دهم ماه آبان باستانی برابر با چهارم آبان فعلی به عنوان جشن آبانگان مشخص شده است. آبانگان جشن آناهیتا(آناهید)، الهه آب است. در جشن آبانگان، ایرانیان به ویژه زنان در کنار دریا یا رودخانهها، الهه آب را نیایش میکردند.
سونات