در سال های اخیر بروز سرطان پوست رو به افزایش است. اما آیا این بیماری قابل درمان است؟ نشانه های بروز سرطان پوست در بدن کدامند؟

علائم هشداردهنده سرطان پوست سرطان*های پوست شامل کارسینوم سلول قاعده*ای، ملانوما، و کارسینوم سلول سنگفرشی است. سرطان*های پوست اغلب به صورت تغییراتی در پوست شروع می*شوند که ممکن است شامل ایجاد زایده جدید یا ضایعات پیش سرطانی (تغییرات پوستی که سرطانی نیستند اما به مرور زمان می*توانند سرطانی شوند) باشد. در امریکا تخمین زده می*شود 40 تا 50 درصد از افرادی که پوست روشن دارند و بالای 65 سال هستند حداقل به یک نوع سرطان پوست مبتلا می*شوند. یادگیری شناخت زودهنگام علائم هشداردهنده بسیار مفید است چون سرطان پوست در صورتی که زود تشخیص داده شود، می*تواند معالجه گردد. کراتوز اکتینیک

این لکه*های پوسته دار و کوچک به خاطر تابش زیاد آفتاب به پوست و معمولاً در سر، گردن یا دست*ها ایجاد می*شوند اما ممکن است جاهای دیگر بدن نیز باشند. این لکه*ها ممکن است علائم هشداردهنده اولیه سرطان پوست باشند اما به سختی می*توان گفت که آیا لکه خاصی به مرور زمان به تغییر ادامه داده و سرطانی می*شود یا نه. بیشتر آن*ها چنین نیستند اما پزشکان توصیه می*کنند برای پیشگیری از سرطان سلول سنگفرشی، به درمان زودهنگام آن اقدام کنید. افراد با موهای بلوند یا قرمز و پوست روشن و چشمان سبز یا آبی در بیش*ترین خطر قرار دارند. التهاب لب اکتینیک

التهاب لب اکتینیک در ارتباط با کراتوز اکتینیک بوده و یک وضعیت پیش سرطانی است که معمولاً در روی لب پایین ظاهر می*شود. لکه*های پوسته*پوسته یا ناهمواری دائمی لب*ها ممکن است اتفاق بیفتد. علائم کمتر شایع عبارت*اند از تورم لب*ها، کاهش مرز مشخص بین لب و پوست صورت، و خط لب برجسته. التهاب لب اکتینیک ممکن است در صورت درمان نشدن به وضعیت تهاجمی کارسینوم سلول سنگفرشی تبدیل شود. شاخ پوستی

شاخ پوستی به عنوان زایده قیفی شکلی ایجاد می*شود که از یک قاعده قرمز رنگ روی پوست بیرون میزند. این زایده متشکل از کراتین (همان پروتئین ناخن) است. شاخ پوستی نوع اختصاصی کراتوز اکتینیک است. اندازه و شکل این زایده ممکن است خیلی متفاوت باشد اما اغلب چند میلی*متر هستند. کارسینوم سلول سنگفرشی ممکن است در قاعده این زایده یافت شود. معمولاً این وضعیت در بزرگ*سالان با پوست روشن و سابقه قرارگیری قابل*توجه در معرض آفتاب دیده می*شود. چه زمانی خال ممکن است ایجاد مشکل کند؟

خال یک زایده خوش*خیم ملانوسیت است. ملانوسیت سلول*های رنگدانه پوست هستند. اگر چه تعداد بسیار کمی از خال*ها سرطانی می*شوند ، اما خال*های ناهنجار یا غیرمعمول به مرور زمان ممکن است به ملانوما تبدیل شوند. خال*های طبیعی می*توانند مسطح یا برجسته باشند یا ابتدا مسطح بوده و به مرور زمان برجسته گردند. سطح آن معمولاً هموار است. خال*هایی که ممکن است به سرطان پوست تبدیل شوند اغلب شکل نامنظمی داشته و چند رنگ دارند (شکل*ها در ادامه آورده شده است) و از نظر اندازه بزرگ*تر از پاک کن هستند. بیشتر خال*ها در جوانی یا اوایل بزرگ*سالی ایجاد می*شوند و ایجاد خال در بزرگ*سالی غیرمعمول است. خال غیرمعمول یا دیسپلاستیک

خال*های غیرمعمول سرطانی نیستند، اما می*توانند سرطانی شوند. این خال*ها چه در نواحی*ای که در معرض آفتاب قرار دارند یا ندارند ممکن است ایجاد شوند. خال*های غیرمعمول ممکن است بزرگ*تر (قطر 6 میلی*متر یا بیشتر) و از نظر شکل نامنظم*تر باشند و حاشیه*های محو یا دندانه*دار داشته باشند. این خال*ها ممکن است مسطح یا برجسته باشند یا سطح آن*ها صاف یا زبر باشد. این خال*ها معمولاً رنگ*های مختلفی از جمله صورتی، قرمز، زرد مایل به قهوه*ای و قهوه*ای دارند. خال*های خود و ویژگی*های ملانوما را بشناسید

بیشتر خال*ها در بدن یک فرد، مشابه یکدیگر هستند. خال یا لکه*ای که متفاوت از بقیه باشد یا یکی از ویژگی*های ملانوما را داشته باشد باید توسط متخصص پوست بررسی شود چون ممکن است سرطانی باشد. دانستن ویژگی*های خال*های ملانوما برای بررسی خال*ها یا ضایعات پوستی دیگر بسیار اهمیت دارند، بنابراین آن*ها را باید یاد بگیرید. ویژگی*های ملانوما: تقارن خال

عدم تقارن به این معنی است که نیمی از خال با نیمه دیگر مطابقت نداشته باشد. خال*های معمولی متقارن هستند. وقتی خال*ها یا لکه*ها را بررسی می*کنید، یک خط فرضی از وسط آن بکشید و دو نیمه حاصل را مقایسه کنید. اگر این دو نیمه کاملاً مشابه هم نیستند آن را به متخصص پوست نشان دهید. ویژگی*های ملانوما: حاشیه خال

اگر حاشیه یا مرز خال محو، نامنظم یا ناصاف است آن را به متخصص پوست نشان دهید. ضایعات ملانوما اغلب حاشیه*های ناصاف دارند. ویژگی*های ملانوما: رنگ خال

خالی که در تمام طول آن رنگ ثابت نباشد یا سایه*ای از زرد مایل به قهوه*ای، قهوه*ای، سیاه، آبی، سفید یا قرمز داشته باشد مشکوک است. خال*های معمولی یک سایه رنگی دارند. خالی که به چند رنگ میزند یا روشن و تیره است را باید به دکتر نشان دهید. ویژگی*های ملانوما: قطر خال

در صورتی که قطر خال بزرگ*تر از پاک کن باشد مشکوک است. ویژگی*های ملانوما: تغییر خال

خالی که تغییر می*کند (کوچک می*شود، بزرگ می*شود، تغییر رنگ می*دهد، شروع به خارش یا خونریزی می*کند) باید بررسی شود. اگر بخشی از خال به نظر می*رسد که جدیداً تغییریافته یا برجسته شده، باید آن را به پزشک نشان دهید. ضایعات پوستی ملانوما اغلب بزرگ می*شوند یا به سرعت ارتفاعشان تغییر می*کند. توصیه*هایی برای غربالگری خال*های سرطانی

پوست خود را مرتب بررسی کنید. یک جایگاه متداول ملانوما در مردان، در کمر و در زنان پا است اما تمامی بدن را برای شناسایی هر گونه خال یا لکه هر ماه بررسی کنید. از سر خود شروع کنید و به پایین بروید. نواحی پنهان مانند بین انگشتان و پنجه، ناحیه تناسلی، پاشنه پا و پشت زانو را جا نیندازید. پوست سر و گردن را نیز بررسی کنید. از یک آینه دستی استفاده کنید یا از عزیزی بخواهید به شما در بررسی این نواحی کمک کند. به خصوص به خال*های جدید مشکوک باشید. از خال*هایتان عکس بگیرید و آن را ثبت کنید تا بتوانید تغییرات آن را نظارت کنید. اگر نوجوان، باردار یا در دوران یائسگی هستید توجه ویژه*ای به خال*هایتان داشته باشید چون در این ایام هورمون*ها ممکن است نوسان داشته باشند. خال*ها را چطور باید ارزیابی کرد؟

اگر خال یا لکه*ای پیدا کردید که یکی از ویژگی*های ملانوما را دارد یا این که درد، خارش، ترشح، یا پوسته*پوسته دارد یا التیام نمی*یابد یا قرمزی یا تورم آن فراتر از یک خال ساده است، به پزشک مراجعه کنید. پزشک شما ممکن است نمونه بافتی از خال بگیرد و برای آزمایش بفرستد. اگر مشخص شد که سرطانی است، تمامی خال و حاشیه پوست طبیعی اطراف آن برداشته می*شود و زخم با بخیه بسته می*شود. درمان بیشتری نیز ممکن است لازم باشد. مبانی اولیه سرطان پوست

ملانوما بدخیم بوده و به خصوص در مراحل پیشرفته بیماری، بسیار جدی و درمان آن مشکل است. تشخیص زودهنگام و درمان آن می*تواند میزان نجات را افزایش دهد. سرطان*های پوستی غیر ملانوما ( کارسینوم سلول قاعده*ای و کارسینوم سلول سنگفرشی) هر دو شایع بوده و تقریباً همیشه در صورت تشخیص زودهنگام و درمان، معالجه می*شوند. افرادی که سرطان پوست داشته*اند، در خطر بازگشت سرطان قرار دارند و باید حداقل یک بار در سال برای بررسی مراجعه کنند. ملانوما

ملانوما سرطان پوستی است که به اندازه سرطان*های دیگر پوست شایع نیست اما جدی*ترین و مرگبارترین نوع آن است. علائم محتمل ملانوما تغییر در ظاهر خال یا ناحیه رنگدانه دار پوست است. در صورت مشاهده هر گونه تغییری در اندازه، شکل یا رنگ خال یا حاشیه نامنظم، چند رنگی بودن، عدم تقارن یا خارش، خونریزی یا ترشحات به پزشک مراجعه کنید. کارسینوم سلول سنگفرشی

این سرطان پوستی غیر ملانوما، به صورت ضایعه پوستی قرمز و سفت، زایده پوسته*پوسته دار که خونریزی دارد، یا زخمی که بهبود نمی*یابد ممکن است ظاهر شود. اغلب این ضایعه بر روی بینی، پیشانی، گوش*ها، لب پایینی، دست*ها و سایر نواحی که در معرض آفتاب قرار دارند ایجاد می*شود. کارسینوم سلول سنگفرشی در صورتی که زود تشخیص و درمان شود قابل معالجه است. اگر سرطان پوست پیشرفت کند درمان بسته به مرحله سرطان دارد. بیماری بوون

به بیماری بوون، کارسینوم سلول سنگفرشی درجا نیز گفته می*شود. این وضعیت نوعی سرطان پوست است که در سطح پوست به سمت خارج گسترش می*یابد. به شکلی معکوس، کارسینوم سلول سنگفرشی مهاجم می*تواند به سمت داخل رشد کرده و به اعضای داخلی بدن گسترش یابد. در بیماری بوون لکه*های قرمز ناهموار ایجاد می*شوند که ممکن است پوسته دار بوده و با تحریکات پوستی، اگزما، قارچ یا پسوریازیس اشتباه گرفته شوند. کارسینوم سلول قاعده*ای

کارسینوم سلول قاعده*ای شایع*ترین و قابل علاج ترین سرطان پوست است. چون کارسینوم سلول قاعده*ای به آهستگی گسترش می*یابد، غالباً در بزرگ*سالان دیده می*شود. تومورهای سلول قاعده*ای به اشکال مختلف ممکن است دیده شوند از جمله برجستگی مومی یا مرواریدی سفید، و اغلب با رگ*های خونی مشهود در گوش*ها، گردن یا صورت. همچنین تومورها به صورت لکه مسطح و پوسته دار قهوه*ای یا به رنگ پوست در کمر یا سینه، یا در موارد نادرتر به صورت بافت جوشگاه سفید و مومی ممکن است دیده شوند. سرطان*های پوستی کمتر شایع

انواع نامتداول سرطان پوست عبارت*اند از: سارکوم کاپوزی (Kaposi’s sarcoma) که اساساً در افراد دچار ضعف سیستم ایمنی دیده می*شود، کارسینوم غده سباسه (سرطان تهاجمی که از غدد چربی موجود در پوست نشأت می*گیرد) و کارسینوم سلول مرکل که معمولاً در نواحی که در معرض آفتاب هستند در سر، گردن، دست*ها و پاها اتفاق می*افتد و اغلب به بخش*های دیگر بدن گسترش می*یابد. چه افرادی به سرطان پوست مبتلا می*شوند؟ چرا؟

قرارگیری در معرض آفتاب اصلی*ترین علت سرطان پوست است اما سرطان*های پوستی هم وجود دارند که در بخشی از پوست که در مقابل آفتاب قرار نداشته اتفاق می*افتند. مواجهه با خطرات محیطی، درمان تشعشعی و حتی وراثت ممکن است در آن نقش داشته باشند. اگر چه همه افراد ممکن است به سرطان پوست مبتلا شوند اما خطر آن در افرادی که موارد زیر را دارند خیلی بیشتر است: • پوست روشن یا چشمان رنگ روشن • فراوانی خال*های بزرگ و با شکل نامنظم • سابقه خانوادگی سرطان پوست • سابقه مواجهه زیاد با آفتاب یا آفتاب*سوختگی تاول دار • زندگی در ارتفاعات بالا یا نواحی*ای که در تمام طول سال تابش آفتاب وجود دارد • انجام درمان*های تشعشعی خطر سرطان پوست را کاهش دهید

قرارگیری در معرض پرتوهای فرابنفش خورشید را محدود کنید، به خصوص بین ساعت 10 صبح و 4 عصر که پرتوهای فرابنفش در بیش*ترین مقدار خود قرار دارند. وقتی می*خواهید بیرون بروید ضد آفتاب با طیف گسترده SPF 30 یا بالاتر استفاده کنید (گوش*ها و لب*ها را فراموش نکنید )، کلاه بگذارید، عینک آفتابی بزنید و با لباس خود را بپوشانید. به یاد داشته باشید، اگر متوجه تغییراتی در پوستتان شدید (مانند زایده جدید، تغییر ظاهر خال یا زخمی که بهبود نمی*یابد) فوراً به پزشک مراجعه کنید.


منبع:ضایعات پوستی پیش سرطانی و سرطان پوست