ایرانیت
از ویکی*پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یک سقف با پوشش ایرانیت

ایرانیت یا پنکوسیم، کوتاه شدهٔ پنبه کوهی - سیمان است. چون آن را در ایران، اترنیت، ایرانیت، آذریت می*نامند نام پنکوسیم به جای همه آنها برگزیده شد.
ساخت

برای ساختن پنکوسیم، یک سیمان پرتلند و ۳ تا ۷ وزن پنبهٔ کوهی(Asbest، سیلیکات آبدار منیزیم) را در هم می*کنند و در آن آب زیاد می*ریزند (تا ده برابر بتن سیمانی) تا دوغاب تندروان گردد. دوغاب تندروان را آبکش می*کنند تا کندروان شود. آن را از روی نمد گذرانند و آب زیادی آنرا از زیر نمد می*کند، تا خمیر شود؛ خمیر را مانند مقوا سازی، از درون ماشین می*گذرانند تا به شکل ورق درآید. آن را به اندازهٔ خواسته شده می*برند و لای دو صفحهٔ فولادی می*رانند و به آن ۴۰ نیوتن بر میلیمتر مربع فشار می*آورد تا ماندهٔ آب در آن بیرون رود. پنکوسیم ساخته شده را در هوای پر از بخار می*گذراند تا سخت شود.
کاربرد

پنکوسیم را در خود رنگ (خاکستری روشن) یا رنگین می*سازند. آن را به شکل ورق تخت و موجدار و کلدگی آنها، لوله گرد و چهارگوش بی سوراخ و سوراخدار و نیم لوله آنها، زانویی، سه راهی و جراینها در می*آورد. روی ورق پنکوسیم تخت، برگ نازک چوب می*چسبانند و برای آرایش دیوارهای درونی مصرف می*کنند.

برای ساختن لوله پنکوسیم، نوار خمیری آن را دور لوله فولادی، چندبار می*پیچند تا شکل بگیرد، سپس آن را بیرون می*کشند و سخت می*کنند. جنس پنکوسیم، بستگی به جنس پنبه کوهی و سیمان پرتلندی دارد که در ساختن آن مصرف شده است. پنبه کوهی باید بلند و خیلی نازک باشد زیرا پنبه کوهی، استخوانبندی پنکوسیم است. در ساختن پنکوسیم، پنبه کوهی Chrysotil که تارهایش بلند است مصرف می*کنند. پنبه کوهی با تارهای کوتاه، در ساختن پنکوسیم کاربرد ندارد. پنبه کوهی در گرمای زیاد تجزیه نمی*شود و پایدار است. اسیدها در آن اثر نمی*کنند. پنبه کوهی را حلاجی کرده با آن نخ می*ریسند. و با نخ آن پارچه نسوز می*بافند.

پنکوسیم فلزی است، آب در آن نشست نمی*کند و نم پس نمی*دهد. در برابر گرمای زیاد پایدار است و گرماگذرانی آن کم و برابر ۱/۳ گرماگذارانی بتن سیمانی می*باشد. برق گذرانی آن خیلی کم است و آن را برای برق بندی مصرف می*کنند.

در جایی که گرد سیلیس ارزان باشد، می*شود در ساختمان پنکوسیم، به جای سیمان پرتلند خالص، مخلوط ۷۵٪ وزنی گرد سیلیس + ۲۵٪ وزنی سیمان پرتلند مصرف کرد. چنین پنکوسیمی را در بخار خانهٔ (اتوکلاو) با بخار ۱۸۰ درجه می*گذارند، تا عمل آید.

برای رنگی کردن پنکوسیم آنرا پس از ساختن، آن را در محلولهای رنگی ویژه فرو می*برند. ورق پنکوسیم تخت و موجدار برای پوشش بامهای شیب دار، روی خرپا مصرف می*شود. لوله*های پنکوسیم برای ناودان و روان کردن آب در آنها مصرف می*شود. نزدیک به ۸۰ سال پیش Hatschek ساختن پنکوسیم را اختراع کرد. از آن زمان تا کنون پیوسته مصرف آن زیاد می*شود. گرچه درباره سرطان زایی آن چیزهایی گفته و نوشته شده، اما هنوز از سوی بنگاههای پزشکی جهانی دستوری داده نشده است.


بجاست که ساختن پنکوسیم در ایران گسترش یابد و آبهای کشاورزی از واریان (بندجوی) و هرهنج قنات تا مصرف با لوله*های پنکوسیم که فلزی هستند و زود نمشکنند رسانده شود. در کف قنات هرجا که آب فرو می*رود، نیم لوله گذاشته شود و از فرورفتن و بخار شدن آب جلوگیری گردد. با لوله کشی کردن آبها کشاورزی دست کم ۳۰٪ به سطح زیر کشت افزوده خواهد شد.

در بیست سال گذشته کان*های تازه پنبهٔ کوهی در نبندان سیستان و پیرامون بیرجند در جنوب خراسان پیدا شده است که می*توان از آنها برای ساختن پنکوسیم بهره برداری کرد.[۱]
سونات