از ویکی*پدیا، دانشنامهٔ آزاد


پستانداران
محدوده زمانی: تریاسه پسین تا دوران اخیر
طبقه*بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
زیرشاخه: مهره*داران
رده: پستانداران
(لینه، ۱۷۵۸)
زیرگروه*ها

راسته تک*سوراخیان
کلاد ددشکلان
راسته †Eutriconodonta
راسته †چندتکمیزه*ایان
زیررده ددان
فرورده کیسه*داران
فرورده جفت*داران
پستانداران رده*ای از جانوران مهره*دار هستند که با غدهٔ پستانیشان (که در جنس ماده، شیر برای تغذیهٔ نوزاد تولید می*کند)، مو یا خز و خون*گرم بودنشان مشخص می*شوند.
مغز پستانداران دما و دستگاه گردش خون را که شامل یک قلب چهار حفره*ایست کنترل می*کند. دستهٔ پستانداران شامل ۵۵۰۰ گونه(از جمله انسان) است که در ۱۲۰۰ تیره، ۱۵۲ خانواده و ۴۶ راسته توزیع شده*اند، هر چند این به نوع رده*بندی علمی نیز بستگی دارد.
به دلیل خطرات و آلودگی*های زیست*محیطی، بسیاری از پستانداران در معرض خطر انقراض هستند. اتحادیه بین*المللی حفاظت از محیط زیست در گزارش سال ۲۰۱۱ خود اعلام کرد که ۲۵٪ از پستانداران زمین در شرف نابودیند.[۱]
پیشینه
از ویژگی*های خونگرمی، مو، میانپردهٔ تنفسی، چابکی زیاد و ماهیچه*های صورت که به جانور اجازهٔ شیر خوردن می*دهد پستانداران باید در دست*کم برخی از این خصوصیات با نیاکان ددکاو (تراپسیدی) خود سهیم بوده باشند. این ویژگی*ها در پستانداران یک مجموعهٔ سازگاری واحد را تشکیل می*دهد.[۲]
پستانداران در طی همزیستی درازمدت خود با دایناسورها پیشرفت*هایی حاصل کردند که آنها را در موقعیت خوبی قرار داد. پستاندارانی که جنینشان دارای جفت است در طی دورهٔ کرتاس پدید آمدند و به آرامی شاخه-شاخه شدند. راستهٔ نخستی*سانان که انسان نیز در آن قرار می*گیرد زمانی پدید آمد که دایناسورها هنوز بر زمین چیرگی داشتند. بدین*ترتیب، چند دودمان از پستانداران بیش از دایناسورها زنده ماندند. این دودمان*ها طی دوران نوزیستی به*طرز مؤثری شاخه-شاخه شدند. تعدادی از دودمان*هایی که در آن موقع به*وجود آمدند، اکنون منقرض شده*اند، به*طوری که تعداد راسته*های پستانداران امروزی از اوایل دوران نوزیستی کمتر است.[۳]
هنگامی که دایناسورها از میان رفتند، پستانداران به داخل مناطق مسکونی خالی راه یافتند تا به نوبهٔ خود بر محیط خشکی چیرگی یابند.[۴]
فعالیت تکاملی پستانداران طی دو میلیون سال گذشته به اوج خود رسید و این شاید به*خاطر گوناگونی زیادی بود که همراه با یخبندان اواخر دوران نوزیستی در آب و هوا پدید آمد. واپسین رویداد مهم برای پستانداران موج انقراضی بود که به*ویژه در مورد پستانداران بزرگ، که شامل گونه*های انسان*ریخت هم می*شد، روی داد.[۵]
کالبدشناسی پستانداران
استخوان*بندی
اکثر پستانداران از جمله انسانها، زرافهها، والها و خفاشها هفت مهرهٔ گردنی دارند ولی استثناءهایی همچون گاو دریایی وجود دارد که ۶ مهرهٔ گردنی دارد. پستانداران ۳ استخوان در هر گوش، دو استخوان در آرواره پایین دارند.
مورچه*خوار غول
پوست
دستگاه پوششی پستانداران سه لایه دارد: بیرونی*ترین لایه روپوست یا اپیدرم، پوست حقیقی یا میان*پوست (درم) و زیرپوست یا هایپودرم. البته این ۳ لایه ویژه پستانداران نیست و همهٔ مهره*داران همچین پوستی دارند.
روپوست معمولاً ۱۰ تا ۳۰ یاخته ضخامت دارد و کار اصلی آن ایجاد لایه*ای ضدآب است. سلول*های بیرونی*تر همواره در حال جدا شدن و سلول*های داخلی در حال تقسیم شدن و به بالا آمدن هستند. لایهٔ میانی پانزده تا چهل برابر از روپوست ضخیم*ترند. این لایه از اجزای زیادی از جمله ساختارهای استخوانی و رگهای خونی تشکیل شده. لایهٔ زیرپوست از بافت*های چرب تشکیل شده که نقش چرب کننده پوست و لایه*ای عایق را دارد. هیچ پستانداری موی آبی یا سبز ندارد. هر چند در برخی موارد رشد جلبک یا سایه*ٔ رنگ خاکستری باعث می*شود رنگ موی بعضی از آنها سبز یا آبی به نظر برسد.
خرس قطبی
خف
شتر و گاو دریایی
دستگاه تنفسی

پستانداران از شُش برای تنفس استفاده می*کنند

زادآوری
اکثر پستانداران نوزاد را زنده به دنیا می*آورد هر چند برخی از آنان تخم*گذاری می*کنند، مانند پلاتی پوس، و برخی نوزاد نارس به*دنیا آورده و در کیسه جلوی شکم از آن نگهداری می*کنند، مانند کانگورو.
نوزاد زنده به دنیا آوردن در برخی از گونه*هایی که پستاندار نیستند نیز وجود دارد و در نتیجه جزو مشخصه*های پستانداران نیست.
پرواز
خفاش تنها پستانداری است که می تواند پرواز کند. سنجاب پرنده و میمون پرنده در واقع در هوا سر می*خورند و قدرت پرواز ندارند.
پس گردن
در بسیاری از پستانداران پس گردن جایی نرم، کم احساس و شل است که مادرها برای انتقال توله*هایشان و به وسیله دندان از آن استفاده می*کنند. در گربه*های خانگی مادر برای انتقال بچه گربه*ها به لانه جدید از پس گردن آنها استفاده می*کند. گربه نر در هنگام آمیزش پس گردن ماده را با دندان محکم می*گیرد تا گربه ماده تکان نخورد.[۶]
سونات