در حدود ۴۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، دموکریتوس فیلسوف یونانی، برای اولین بار واژه اتم را که در زبان یونانی به معنی تقسیم نشدنی است، برای توصیف ذرات سازنده مواد به کار برد. از این رو شاید بتوان او را پدر فناوری و علوم نانو دانست.

نانو ریشه یونانی "نانس" به معنی کوتوله می*باشد.[۳] فناوری نانو موج چهارم انقلاب صنعتی، پدیده*ای عظیم می*باشد که در تمامی گرایشات علمی راه یافته است تا جایی که در یک دههٔ آینده برتری فراینده*ها، وابسته به این تحول خواهد بود.[۴] ماهیت فناوری نانو توانایی کارکردن در تراز اتمی، مولکولی و فراتر از آن در ابعاد بین ۱ تا ۱۰۰ نانومتر، با هدف ساخت و دخل و تصرف در چگونگی آرایش اتم*ها یا مولکول*ها با استفاده از مواد، وسایل و سیستم*هایی با توانایی*های جدید و با تغییر این ساختارها و رسیدن به بازدهی بیشتر مواد می*باشد. فناوری نانو فرایند دستکاری مواد در مقیاس اتمی و تولید مواد و ابزار، به وسیله کنترل آنها در سطح اتم*ها و مولکولهاست. در واقع اگر همه مواد و سیستم*ها ساختار زیربنایی خود را در مقیاس نانو ترتیب دهند؛ آنگاه تمام واکنش*ها سریع*تر و بهینه*تر صورت می*گیرد و توسعه پایدار پیش گرفته می*شود.[۳]از جمله دستاوردهای فراوان این فناوری کاربرد آن در تولید، انتقال، مصرف و ذخیره*سازی انرژی با کارایی بالاست که تحول شگرف را در این زمینه ایجاد می*کند.[۴]از اینرو دست*اندرکاران و محققان علوم نانو در تلاش اند تا با استفاده از این فناوری به آسایش و رفاه بیشتر در درون و برون ساختمان با یافتن طبقه جدیدی از مصالح ساختمانی با عملکرد بالا و صرفه*جویی در هزینه*ها بخصوص در مصرف منابع انرژی و در نهایت به توسعه پایدار دست یابند. فناوری نانو منجر به تغییرات شگرف در استفاده از منابع طبیعی، انرژی و آب خواهد شد و پساب و آلودگی را کاهش خواهد داد.
معرفي فن*آوری نانو

فن*آوری نانو توانايي ساخت، كنترل و استفاده ماده در ابعاد نانومتري است. اندازه ذرات در فن*آوری نانو بسيار مهم است، چرا كه در مقياس نانويي، ابعاد ماده در خصوصيات آن بسيار تأثيرگذار است و خواص فيزيکي، شيميايي و بيولوژيکي تک تک اتم ها و مولکول ها با خواص توده ماده متفاوت است. اين اندازه در مواد مختلف متفاوت است، اما به طور معمول مواد نانو به موادي كه حداقل يكي از ابعاد آن ها كوچك تر از ۱۰۰ نانو متر باشد گفته مي شود. [۵]
مراحل فن*آوری نانو

در مجموع این فناوری شامل سه مرحله می*باشد:

طراحی مهندسی ساختارها در سطح اتم.
ترکیب این ساختارها و تبدیل آنها به مواد جدید با ساختار نانو با خصوصیات ویژه.
ترکیب اینگونه مواد و تبدیل آنها به ابزارهای سودمند.

انتظار می*رود که نانو تکنولوژی نیاز بشر را به مواد کمیاب کمتر کرده و با کاستن آلاینده*ها، محیط زیستی سالم*تر را فراهم کند..[۶]
محصولات

محصولات نانو مواد را هم می*توان به صورت*های زیر بیان کرد:

فیلم*های نانو لایه برای کاربردهای عمدتاً الکترونیکی.
نانو پوشش*های حفاظتی برای افزایش مقاومت در برابر خوردگی و حفاظت در مقابل عوامل مخرب محیطی.
نانو ذرات به عنوان پیش*سازنده یا اصلاح ساز پدیده*های شیمیایی و فیزیکی.[۴]

تعریف استاندارد

به طراحی، تعیین ویژگی*ها، تولید و کاربرد مواد، ابزار آلات و سیستم*ها با کنترل شکل و اندازه در مقیاس نانو می*گویند.[۷]
به دستکاری کنترل شده، جاگیری دقیق، اندازه*گیری، مدلسازی و تولید مواد در مقیاس نانو می*گویند و هدف آن تولید مواد، ابزار و سیستم*هایی با ویژگی*های بنیادی و عملکردهای جدید می باشدپس علم نانو علمی است برای زندگی.[۷]

اصول بنیادی

یک نانومتر (nm) یک میلیاردیم متر است. برای سنجش طول پیوندهای کربن-کربن، یا فاصلهٔ میان دو اتم بازهٔ ۱۲. تا ۱۵. نانومتر به کار می*رود؛ همچنین قطر یک مولکول دی*ان*ای دو رشته ای نزدیک به ۲ نانومتراست. و از سوی دیگر کوچک*ترین باکتری ۲۰۰ نانومتر است. اگر بخواهیم برای دریافتن مفهوم اندازهٔ یک نانومتر نسبت به متر سنجشی انجام دهیم می*توانیم اندازهٔ آن را مانند اندازهٔ یک تیله به کرهٔ زمین بدانیم..[۸] یا به شکلی دیگر یک نانومتر اندازهٔ رشد ریش یک انسان در طول زمانی است که برای بلند کردن تیغ از صورتش باید بگذرد.[۹]
نانو در بهبود کیفیت فضاهای شهری

دیوارنویسی وتبلیغات
انتی گرافیت ها (پوشش نانو ضد دیوار نویسی):

انتی گرافیت کردن سطوح توسط پوششهای انتی گرافیتی پایدار که دارای خاصیت ضد آب وضد آلودگی زیاد هستند. پوششهای انتی گرافیتی روی مصالح سفف می*گردد رنگهای اسپری شده و پوسترهای چسبانده شده به راحتی از روی سطوح دیوار ها، موانع صوتی وپایه پلها در شهرها پاک شوند. نمونه موردی : مجتمع hofjager palais

خصوصیت خود تمیزشوندگی در زمین بازی کودکان

فضای بازی کودکان درمرکز پارک که بخشی از آن برای محافظت دربرابر نورواستفاده از پوشش*های خودتمیزشونده استفاده شده است.

تصفیه کنندهٔ هوا

اگرچه مواد نانونمی توانند کاملا هواراتصفیه کننداما می*توانندکیفیت هوارابهترکنند. این موادبوهاوآلودگی هارانیزریشه کن می*کنند. خصوصیت تصفیه کنندگی هوای مصالح نانوهم درخارج وهم درداخل بناهانقش مهمی رادر محیط خارج بازی می*کند.[۱۰]
رابطه نانو تکنولوژی و معماری

گستره حوزه نانو تکنولوژی، معماری و ساختمان سازی را نیز در بر می*گیرد. اساسا نانو تکنولوژی خود نوعی ساختن و بنا کردن است و از این حیث شباهت زیادی به معماری در مقیاس انسانی دارد. شاید مهمترین فرق تنها در مقیاس نانو ساختارها با ساختارهای معماری باشد. فن آوری نانو، فن آوری طبیعت است و در پی حقارت مقیاس انسان در فضا یا دگرگونی انسان در طبیعت نیست. این موضوع اثر مستقیم روی فرهنگ کاربران خواهد داشت.[۱۱]
کاربرد نانوتکنولوژی در صنعت ساختمان

با توجه به نو بودن اين فن آوري، هر سال كاربردهاي جديدي از آن در صنايع مختلف معرفي مي شود. در مورد كاربرد هاي نانوتكنولوژي در صنعت ساختمان به طور خلاصه مي توان به موارد زير اشاره كرد: [۵]

بهبود خواص سيمان و بتن
بهبود خواص مكانيكي
افزايش كيفيت سيمان و بتن
جلوگیری از نفوذ عوامل مخرب خارجي به داخل بتن

نانو پوشش ها
ايجاد پوشش عايق مناسب
عدم نفوذ عوامل خوردگي
افزايش مقاومت در برابر انتقال حرارت
افزايش مقاومت در برابر خوردگي ، سايش و پوسيدگي
خاصيت خود تميز شوندگي سطوح
رنگ های تصفیه کننده هوا
نانو ضد آب كننده ها
نانو شيشه ها
شيشه هاي خود تميز شونده
شيشه هاي محافظ در برابر آتش
شيشه هاي كنترل كننده انرژي
نانو آسفالت ها
نانوكامپوزيت ها
تصفيه کننده های آب و فاضلاب
شاخه*های اصلی در نانو
می*توان موردهای زیر را شاخه*های بنیادین دانش نانوفناوری دانست:
نانو روکش*ها
نانو مواد
نانو شی
نانو ذره
نانو لوله*ها (نانو تیوب*ها)
نانوصفحات
نانو کامپوزیت*ها
نانو ساختار
مهندسی مولکولی

موتورهای مولکولی(نانو ماشین*ها)

نانو الکترونیک
نانو سیم*ها
نانو حسگرها
نانو ترانزیستورها
نانو مواد نرم
لیپید نانوفناوری
نانو مکانیک
نانو سیالات
نانو لیتوگرافی
جایزه کاولی " سونات"