موج (گلیم)
از ویکی*پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از موج*بافی)

موج، گلیمی است که در دو تکهٔ هم اندازه که به شیوهٔ اریب بافی متعادل و با طرح جناغی بافته می*شود. سپس به یک دیگر می*دوزند انتهای موج را با منگوله تزیین می*دهند.[۱] طول این دست بافت ۲/۵و عرض آن را ۴ تخته باریک تشکیل می*دهد، این۴ تخته را همیشه سر هم بافته می*شود و ۹/۵متر طول دارد.

این دست*بافته در بین عشایرها و روستاییان، رختخواب*های اضافی را در اتاق*های مهمان*خانه*شان جای می*دادند، که روی هم چیدنشان هم چندان زیبا نیست.
تاریخچه

موج بافی در ابتد در منطقه اورامانات صورت می*پذیرفته است.
گونه*ها

موج*بافی به طور کلی به ۲ دسته مورد استفاده می*شود:

بافت جانمازی یا سجاده
رختخواب پیچ

بافندگان این دست بافته آن را به ۴۰ تیکه که به عنوان روانداز یا روتختی استفاده می*شود، می*بافند. در سطرها ی بعدی در بارهٔ رختخواب پیچ توضیح کامل داده می*شود.[۲]

پس بهتر که هر دست رختخواب اعم از تشک و لحاف را درون یک بقچهجای دهند، و به یک دیوار از خانه تکیه دهند که متکا یا رو متکاسفید .گل دوزیشده در رویش قرار داده شود که کلی بر زیبایی مهمان خانه می*افزاید. و نشانگراین مطلب که کدباتو خوش سلیقه*ای در خانه مشغول به کار است. موج بافی در ابتدا کاملا ساده بافته می شده است، اما با گذشت زمان چون به بافت ظریفی احتیاج داشته*اند، دستگاه*های آن پیچیده تر شد و این دستگاه*ها مخصوص منطقه*های یک جا نشینی هست.
نقش*های موج*بافی

کشکول
حوض
گل
چونکه
چخماق
پنچه
کله کبکی
گله گله
مزلیخ
کی یل
چار خانه
سه حوضی[۳]

ابزارهای موج*بافی

چره

ابزاری است که پشم*های گوسفندان را با آن کی چینند، در واقع همان قیچی است.

ترکه*های بلند

این ابزار از جنس چوب می*باشد، برای ضربه زدن بر روی پشم می*زنند تا الیاف از هم دیگر جدا شوند.

تشی

ابزاری است از جنس چوب و به شکل دوک می*باشد که با این وسیله دوک را می ریسندو آن را تبدیل بهریسمانهای نازک کی کنند.

دیگ*ها و تیان*های رنگرزی

برای رنگ کردن پشم استفاده می*شود.

میله نئی

این ابزار 7cmطول دارد، و کار کردن با آن به این صورت است که نخ پشم دور آن می*تابند و به جای ماسوره در ماکو استفاده می*شود.
چووارچو
ابزاری است که نخ*های تار به اندازهٔ رختخواب پیچ به آن بسته می*شود.[۴]
مواد اولیه
پشم
مادهٔ اصلی این دست بافته می*باشد، که توسط دامداران بدست می*آیند، مهندسان صنایع نساجی دربارهٔ این مواد می*گویند:پشم الیافی است که مانند مو و کرک، از پروتین مخصوص به عنوانکراتینتشکیل شده است، که همین پروتین به علت داشتن مواد زیادی گوگرد از سایر پروتین هاا متمایز می*باشد.[۵]
کشکول کتابی جُنگ*مانند از شیخ بهایی شامل شعرها و نثرهای مورد علاقه او است. برخی از این شعرها و نثرها از خود وی و برخی نیز گردآوری او از دیوان*ها و کتاب*های مورد علاقه*اش هستند. مطالب این کتاب، مضامینِ دینی، تاریخی، ادبی، ریاضی و نجومی دارند. این مطالب اغلب بی*هیچ نظم خاصی به دنبال هم آمده*اند. با این حال این اثر بیش از سایر تالیفات وی خواننده را به ضمیر فکری شیخ بهایی نزدیک می*کند.[۱]
حوض در لغت*نامهٔ عمید آمده: «گودالی که در زمین با سنگ یا آجر و سیمان درست کنند برای نگه داشتن آب» و در واقع نیز محفظه*ای است که معمولاً در حیاط خانه*ها ایجاد می*کنند و در آن آب نگهداری می*شود و به خنکای هوا و زیبایی منظره کمک می*نماید.
شکل حوض بر کیفیت آب
اعتقادات پیشینیان عمدتا ناشی از تجربه بوده که با گذشت زمان صحت بسیاری از آن*ها به اثبات رسیده است. محمد کریم پیرنیا در کتاب آشنایی با معماری اسلامی ایران درباره شکل حوض در معماری سنتی ایران می*نویسد: در جلو کوشک اصلی باغ*ها معمولا یک استخر به شکل مربع یا مستطیل وجود داشته است. استخرهای گرد، پیش از اسلام و اوایل اسلام معمول بوده، ولی بعدها به کار نمی رفته. حوض بیضی شکل را هیچ وقت نمی*ساختند و اعتقاد بر این بوده که آب در حوض بیضی زودتر گندیده می*شود. بعدها این حوض*ها یک شکل هندسی منظم و ساده از شش ضلعی تا دوازده ضلعی به خود گرفته است.
افت کیفیت آب و بدطعم و بدبو شدن آن از مشخصه*های آب راکد است. باکتری*ها در مناطقی موسوم به نواحی مرده زندگی می*کنند. باکتری*ها در گوشه*های حوض تجمع می*کنند. در حوض*های گوشه*دار عمده فعل و انفعالات مصرف اکسیژن محلول در آب در گوشه*ها انجام می*شود و افت کیفیت آب از این نقاط آغاز می*شود و با تاثیر بیش تر باکتری دیرتر به سایر نقاط گسترده می*شود. اما در حوض فاقد گوشه مثل بیضی یا دایره باکتری*ها سرتاسر دیواره حوض را فرا می*گیرند و با شروع فعل و انفعالات و مصرف اکسیژن توسط باکتری، در تمامی قسمت*های قابل دسترس حوض طمع و بوی بد آب احساس می*شود و به اصطلاح می*گندد. هرچه تعداد گوشه*ها (نواحی مرده) بیش تر باشد، کیفیت و ماندگاری آب افزایش خواهد یافت. مثلا آب در یک حوض هشت ضلعی کیفیت بهتری نسبت به آب در یک حوض چهار ضلعی خواهد داشت.[۱][۲]



سونات