روش*های تربیت کودک

اقتدار، استبداد، سهل گیری یا بی تفاوتی
تبیان, مریم عرفانیان

تربیت فرزندان با گفتن نکات زندگی و تربیت با عمل میسر است. درتر بیت با گفتن، اولین نکته*ای که مهم می*باشد سعه*صدر و تسلط بر اعصاب است. شرط دوم آن است كه با لطف و مهربانی باشد؛ چرا که سخت گیری، زور و قلدری كسی را به جایی نمی*رساند. شرط سوم در تربیت هم آن است كه والدین سهل گیر و بی تفاوت نباشند. باید بدانید که هر كودكی نواقص و ایرادهایی دارد، پس اگر عملکردهای بدی از فرزندمان سرمی زند، نمی*توان یكدفعه همه آن را رفع كرد؛ بلکه امروز باید ایراد اول را رفع نمود و در روزهای بعد، ایرادهای دیگری را.
اما تربیت با عمل، از تربیت با گفتن تأثیر بیشتری دارد. بدین معنا كه والدین اول باید خود را بسازند تا کم کم فرزند ساخته شود. هیچ پدر و مادری را نمی‏توان یافت که به تربیت و راهنمایی فرزند خود علاقه نداشته باشد؛ بنابراین در این مقاله روش*های تربیت را مرور می*کنیم:


تربیت مقتدرانه:
اقتدار، استبداد، سهل گیری یا بی تفاوتی

روش با اقتدار سازگارترین روش تربیت کودک است. خانواده*های مقتدر، توقعات منطقی و به جا دارند؛ و آن*ها را با محدودیت و اصرار بر اطاعت کودک، تقویت می*کنند. البته در کنار این تاکیدها به کودک محبت کرده و رفتار صمیمی از خود نشان می*دهند، صبورانه به نظرات کودک خود گوش می*دهند و او را تشویق می*کنند در تصمیم گیری خانوادگی شرکت کند. این روش، روشی منطقی و آزاد منشانه است که به حقوق کودکان و والدین احترام می*گذارد. کودکان در چنین خانواده*هایی به خوبی رشد می*کنند، سرزنده و شاداب هستند، هنگام کسب مهارت*های تازه اعتماد به نفس دارند و می*توانند در برابر رفتارهای ناپسند خود را کنترل کنند. دختران این گروه استقلال بیشتری دارند و دوست دارند بر کارهای جدید مسلط شوند و پسرها، رفتارهای دوستانه و همکاری بیشتری از خود نشان می*دهند. چنین کودکانی در سنین بالاتر، عزت نفس، تکامل اخلاقی و اجتماعی و پیشرفت*های تحصیلی بیشتری دارند.


تربیت مستبدانه:
اقتدار، استبداد، سهل گیری یا بی تفاوتی

در این روش پدر و مادر به قدری پر توقع هستند که انتظار دارند حتی زمانی که کودک مایل نیست از آنان اطاعت کند و دستورات آن*ها را اجرا نماید. چنین والدینی به ندرت با کودکان مبادله فکری می*کنند و انتظار دارند آنان بی چون و چرا به حرف بزرگ*تر گوش دهند. اگر کودک نافرمانی کند این والدین دیکتاتور، به خشونت و تنبیه متوسل می*شوند. در چنین روشی تنها به درخواست*های پدر و مادر توجه می*شود؛ و ابراز وجود و استقلال کودک سرکوب می*شود.

بنابراین کودکان این خانواده*ها اکثر مضطرب، گوشه گیر و غمگین هستند. آنان وقتی در برخوردها ازهمسالان خود شکست می*خورند به خشونت روی می*آورند. پسرها بیشتر خشم و نافرمانی نشان می*دهند. دخترها، استقلال کمی دارند و از کارهای سخت اجتناب می*ورزند. با این وجود کودکان این گروه، نسبت به بچه*هایی که والدینی سهل گیر دارند عملکرد تحصیلی بهتری دارند.


تربیت سهل گیر:
اقتدار، استبداد، سهل گیری یا بی تفاوتی

این دسته از والدین، توقعات چندانی ندارند و هیچ گونه کنترلی بر کودک تحمیل نمی*کنند. این والدین، به فرزند خود اجازه می*دهند حتی زمانی که مستعد انجام کاری نیست، تصمیمات خویش را عملی کند. این کودکان مجبور نیستند شیوه*های خوب را یاد بگیرند یا کارهای خانه را انجام دهند و تا هر وقت که بخواهند تلویزیون تماشا می*کنند. گرچه بعضی از والدین سهل گیر گمان می*کنند این روش بهترین روش تربیتی است اما بعضی دیگر نیز به توانایی خود اطمینان ندارند که بتوانند رفتار کودک را کنترل کنند. بچه*های چنین خانواده*هایی از کودکان دیگر عقب*تر هستند؛ وقتی از آنان خواسته می*شود عملی را برخلاف میلشان انجام دهند به شدت نافرمانی می*کنند. بسیار پرتوقع و متکی به پدر و مادر می*باشند و عملکرد تحصیلی ضعیفی در مدرسه دارند. چنین کودکانی در نوجوانی اراده و خویشتن داری کمتری دارند و نسبت به سایر همسالان، بیشتر به بزهکاری روی می*آورند.


بی تفاوت در تربیت:
اقتدار، استبداد، سهل گیری یا بی تفاوتی



این والدین در تربیت کودک خود حداقل تلاش مورد نیاز برای غذا دادن و عوض کردن لباس کودک، بی اعتنایی و بی تفاوتی را با هم ترکیب می*کنند. آن*ها اغلب از لحاظ عاطفی افسرده وبی اعتنا هستند و به قدری استرس*های زندگی، آنان را به هم می*ریزد که زمان و انرژی کمی برای کودکان خود صرف می*کنند.
نهایتاً این که، بی توجهی پدر و مادرها منجر به بروز مشکلات سازگاری در فرزندان می*شود. نوجوانانی که والدین به ندرت با آن*ها ارتباط برقرار می*کنند، علاقه بسیار کمی به مدرسه دارند، چنین بچه*هایی مستعد مصرف مواد مخدر و بزهکاری می*باشند.


حال با توجه به موارد ذکر شده کمی تأمل داشته باشید؛ شما از کدام روش تربیتی برای فرزندانتان استفاده می*کنید؛ اقتدار، استبداد، سهل گیری یا بی تفاوتی؟
سونات