لاله واژگون

از ویکی*پدیا، دانشنامهٔ آزاد
لاله واژگون
Fritillaria montana
طبقه*بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: نهان*دانگان
(طبقه*بندی*نشده): تک*لپه*ای*ها
راسته: سوسن*سانان
تیره: سوسنیان
زیرتیره: لیلی*اوئیده
سرده: Fritillaria
L.
گونه (زیست*شناسی)

در حدود ۱۰۰ گونه دارد.

لالهٔ واژگون (Fritillaria) نام یک سرده از راستهٔ سوسن*سانان است.

عمر این گیاه بسیار کوتاه است. گل*دهی آن از اوایل اردیبهشت آغاز می*شود و در فصل بارش پایان می*یابد. لالهٔ واژگون از گیاهان علفی پیازدار و چندساله است که تا کنون ۱۵ گونهٔ آن در ایران شناسایی شده است. گونهٔ زرد کم*رنگ متمایل به لیمویی این گل*ها موسوم به لاله زاگرسی بین ۵۰ تا ۸۰ سانتی*متر ارتفاع دارد.[۱]

پیاز این گیاه به علت وجود موادی موسوم به آلکالوئیدهای ایمپریسین و فرتیسین مسکن درد است.[۲]

تاکنون شصت گونه از از این گیاه شناخته شده است. پیاز آن به صورت یک غدهٔ متورم، گوشت*دار بوده و دارای مقدار زیادی نشاسته و چندین عامل دارویی است و اگر تازه باشد، سمی بوده و قابل خوردن نیست، ولی در چین سمیت آن را گرفته و در آشپزی از آن استفاده می*کنند.[۳]
لاله واژگون کله*ماری گونه*ای که در در اروپا می*روید.
ر اسطوره*ها

لالهٔ واژگون یا لالهٔ نگونسار، هم در نقش سرستون*های ساسانی*ها و هم در موزهٔ طاق بستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده می*شود. گویند این گل در آن زمان که گلوی سیاووش با تیغ تیز گرسیوز آشنا می*شد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گل*گونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بی*گناهی سیاوش.[نیازمند منبع]
چو سرو سیاوش نگون*سار دید سراپردهٔ دشت خون*سار دید
بیفکند سر را ز انده نگون بشد زان سپس لالهٔ واژگون
در ایران
لاله واژگون در کوه جهان بین هفشجان-استان چهارمحال و بختیاری


دشت لاله*های واژگون در استان چهارمحال و بختیاری مشهورترین دشت لالهٔ ایران است که در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به گل می*نشیند. گونه*ای از لالهٔ واژگون که در این دشت می*روید، بسیار نادر است و در یک اثر طبیعی ملی به شمار می*آید.دشت لاله های واژگون یورتیچه در دامنه کوه جهان بین هفشجان نیز از دیگر نمونه های این اثر در استان چهارمحال و بختیاری است. دشت لاله*های واژگون فریدون شهر و اقلید نیز، دیگر دشت لالهٔ ایران است. از مناطق دیگر در ایران، کوه های استان کرمانشاه، در غرب استان اصفهان، شهر ایوان، ارتفاعات کبیرکوه در شهر آبدانان و دره*شهر، شهر ایلام، شهر خوانسار و منطقه بوئین میاندشت است که لاله*های زیادی دارد. در شهرستان الیگودرز نیز دشت وسیعی مشهور به دشت لاله*ها وجود دارد که در اردیبهشت ماه، زیبایی لاله*های واژگون آن چشم*نواز است. در منطقهٔ دیگری از همین شهرستان یعنی در میان کوه*های ویلو و ویلک، واقع در شمال روستای گندمینه (حد فاصل استان*های اصفهان و لرستان) نیز در چند سال اخیر مملو از لاله*های واژگون بود ولی متأسفانه امروزه به طور کامل از میان رفته*اند.

در برخی نقاط ایران، این گیاه را اشک مریم یا لالهٔ اشک می*خوانند. وجه تسمیه چنین نامی به داستان*های اسطوره*ای بازمی*گردد. این که این لاله، شاهد مرگ سیاوش بوده و از غصه این اتفاق سربه زیر شده و اشک می*ریزد. اشک*های لالهٔ واژگون در حقیقت شیرهٔ بی*رنگی هستند که در درون لاله قرار دارند و گاهی به سمت پائین سرازیر می*شوند.[۴]

سونات