کانال تلگرام فال و طالع بینی

در تمام بخش ها مدیر فعال ( با سابقه فعالیت در انجمن های دیگر ) می پذیریم ، با ما تماس بگیرید. انجمن پیچک

نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: شیوه خراسانی؛ معماری مساجد ایرانی

  1. #1
    کاربرفعال

    آخرین بازدید
    یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۴ [ ۱۹:۱۰]
    نوشته ها
    3,967
    امتیاز
    113,580
    سطح
    1
    Points: 113,580, Level: 1
    Level completed: 99%, Points required for next Level: 0
    Overall activity: 8.0%
    دستاوردها:
    Created Blog entryThree FriendsYour first GroupCreated Album picturesTagger First Class
    نوشته های وبلاگ
    168
    سپاس ها
    32
    سپاس شده 311 در 271 پست
    حالت من
    Sepasgozar

    شیوه خراسانی؛ معماری مساجد ایرانی




    شیوه خراسانی؛ معماری مساجد ایرانی

    مجله اینترنتی برترین ها
    شیوه خراسانی نام یکی از شیوه*های معماری ایرانی است. این شیوه در قرن اول هجری آغاز شد و تا قرن چهارم ادامه داشت.

    برترین ها: شیوه خراسانی نام یکی از شیوه*های معماری ایرانی است. این شیوه در قرن اول هجری آغاز شد و تا قرن چهارم ادامه داشت. تأثیر اصلی را در این مکتب از هنر ساسانیان و خصوصا بناهای طاق*قوسی چون ایوان مداین و طاق کسری دریافت کرده بود. در این شیوه مساجد به صورت شبستانی یا چهل*ستونی هستند.

    قوس*ها به صورت بیضی یا تخم*مرغی و مساجد در این عصر بسیار ساده هستند. از بناهای این دوره می*توانیم به مسجد جامع فهرج و مسجد تاریخانه دامغان (خدای*خانه دامغان) اشاره کنیم.
    مسجد جامع فهرج

    ساختمان مسجد شامل یک صحن یا حیاط مرکزی است که اطراف آن را رواق*های سرپوشیده احاطه کرده است. شبستان مسجد بر روی هجده ستون مدور (سه ردیف شش تایی) استوار شده است. این ستون*ها یک متر و نیم قطر دارند و از نظر ویژگی*های معماری مشابه ستون*های کاخ*های ساسانی هستند. طاق*های مسجد از آجر است و به طاق*های دورهٔ قبل از اسلام، یعنی عهد ساسانی شباهت بسیار دارد.

    در طی قرون، تاریخانهٔ دامغان بارها مرمت و بازسازی شده است. مناره*ای آجری در عهد سلجوقیان به این مجموعه اضافه شده است که اکنون ۲۵ متر ارتفاع دارد و بدنهٔ آن با آجرکاری تزیین شده است.

    مسجد تاریخانه مربوط به قرن ۲ و ۳ و ۵ هجری قمری است و در دامغان، خیابان ایستگاه راه آهن واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۸۰ به*عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    در این مسجد ستون*هایی مدور قرار دارد که با آجرهایی به طول ۳۵ و به عرض ۳۴ و ۷ سانتی*متر ساخته شده و به نام «چهل ستون» معروف است. تعداد ستون*ها ۲۶ عدد می*باشد که ۱۸ ستون آن در یک طرف و ۵ ستون در سمت دیگر و ۳ ستون در مقابل قرار گرفته است. محیط هر ستون در حدود ۵ متر و ارتفاعش از سطح زمین تا محلی که طاق*ها برآن متکی است 84.2 متر و تا پشت بام ۶ متر می*باشد. طاق*های این ساختمان به مرور زمان فرو ریخته بوده که از محل وجوه جمع*آوری شده از مردم شهر با خشت خام بر طاق*های مزبور سقف زده*اند.

    در سمت مغرب مسجد بین ۶ دهانه و طاق، یک دهانه و طاق بزرگ*تری به طول 12.14 متر و عرض 3.5 متر وجود دارد، که آثار محراب و منبر مسجد در این دهانه دیده می*شود عرض هر یک از شش دهانه یا ایوان که در طرفین دهانه وسطی واقع شده*اند 36.6 متر است. صحن مسجد تقریبا مربع شکل و به طول ۲۷ و عرض ۲۶ متر است.

    در جنب مسجد تاریخانه سمت شمال مناری وجود دارد که با آجر ساخته شده. ارتفاع این منار ۲۶ متر است و ۸۶ پله از داخل دارد، محیط آن در پایین در حدود ۱۳ متر می*باشد و به نسبت ارتفاع منار از سطح زمین از محیط آن کاسته می*شود به طوریکه دور منار در بالا 8.6 متر است، این منار سکو ندارد و از روی زمین مدور ساخته شده است. نقوشی از آجر در روی منار هست که به منزلهٔ نما و تزیین آن محسوب می*شود، در ارتفاع 5.10 متری کتیبه*ای از آجر به خط کوفی است به عرض ۳۰/۱ متر که فقط «الامیر السید الاجل» از آن خوانده می*شود. آجرهایی که در ساختمان داخلی به کار رفته به قطر ۴ تا 5.4 سانتی*متر و به طول و عرض ۲۲ سانتی*متر و آجرهایی که در تزیینات خارجی مصرف شده به طول 5.17 و به عرض ۱۷ و به قطر 5.3 سانتی*متر است.

    در طی قرون، تاریخانهٔ دامغان بارها مرمت و بازسازی شده است. مناره*ای آجری در عهد سلجوقیان به این مجموعه اضافه شده است. منارهٔ کنونی ۲۵ متر ارتفاع دارد و بدنهٔ آن با آجرکاری تزیین شده است. طبق کتیبهٔ کوفی مسجد، مناره به همت بختیاربن محمد، در قرن پنجم هجری احداث و به مجموعهٔ تاریخانه الحاق شده است.

    ارتفاع این منار در قدیم بیشتر بوده و گویا در اثر زلزله قسمتی از بالا و کلاهک آن فروریخته است، بانی این منار بختیار بن محمد حاکم ایالت قومس و ممدوح منوچهری دامغانی است که منار مسجد جامع سمنان نیز از بناهای وی به شمار می*رود

    مسجد جامع کبیر نی*ریز

    مسجد جامع کبیر نی*ریز، یکی از کهن*ترین مسجدهای ایران و به باور برخی از آتشکده*های زرتشتیان بوده که در دورهٔ اسلامی به مسجد تبدیل شده*است. ایوان*های به جا مانده از این مسجد به شیوهٔ معماری دورهٔ ساسانیان ساخته شده*است.

    این بنا در نهم مرداد ۱۳۱۲ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و هم*اینک زیر پوشش و پشتیبانی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران قرار دارد.
    برابر نوشتهٔ مقدسی، تاریخ*نگار سدهٔ چهارم هجری، ایوان اصلی این مسجد در سال ۳۴۰ هجری قمری ساخته شده*است.

    در بازسازی*هایی که در سال*های ۳۶۳، ۴۶۰ و ۵۶۰ هجری قمری انجام شد، ساختمان و محوطهٔ مسجد گسترش یافت و ایوان کوچک*تری روبروی ایوان اصلی بنا گردید.

    مسجد جامع اردستان؛ نخستین مسجد دوطبقه تاریخ اسلام

    مسجد جامع اردستان بنایی تاریخی در شهر اردستان واقع در شمال استان اصفهان است. معمار بنا استاد محمود اصفهانی است. این مسجد در مرکز محله محال اردستان واقع شده و از کهن ترین مساجد ایران است که نخستین مسجد دوطبقه تاریخ اسلام و دومین مسجد چهار ایوانی جهان اسلام است که در دوره سلجوقی ایجاد گشته است.

    اين مسجد قبلا آتشكده يا معبد بوده است و هلاكوی مغول در قرن ۷ هجری قمری به قتل و غارت ساكنان شهر پرداخت و آن را به صورت نيمه ويران درآورد و باید گفت مسجد اوليه با فرم شبستاني، داراي صحن مركزي (ميانسرا)، شبستان هاي ستون*دار در ۴ سمت حياط، ديوار خشتي محصور كننده و سر در بوده است. تاریخچه ساخت مسجد جامع اردستان را می*توان به سه دوره تقسیم کرد

    دوره نخست- قرن سوم هجری قمری، مسجد به صورت گنبدی ساخته شد

    دوره دوم- در قرن سوم وچهارم هجری قمری از صورت گنبدی به مسجدی کوشک مانند تبدیل شد

    دوره سوم - در قرن ششم هجری قمری در عهد سلجوقیان مسجد ویران و به صورت چهار ایوانی بنا شده*است.

    بنا دارای دو تاریخ احداث است؛ یکی ۵۵۳ هجری قمری که در انتهای کتیبة بزرگ شبستان گنبدی آمده و دیگری ۵۵۵ هجری قمری که در ایوان جنوبی شبستان ثبت شده*است و به ظاهر چنین می*نماید که شبستان و ایوان همزمان ساخته شده*اند، حال آن که چنین نیست. واقعیت این است که حدود سال ۵۵۳ هجری قمری، هنگامی که مسجد اولیه را به صورت مسجدی چهار ایوانه درآوردند و شبستان گنبدی را تبدیل به نمازخانه مسجد کردند، این شبستان را با کاشی*هایی نظیر کاشی*های بناهای جدید پوشاندند.

    مسجد جامع اردستان به سبک مسجد جامع اصفهان (شیوه رازی) بنا شده و اکنون مسجدی چهارایوانی است. این مسجد ورودی*های متعددی دارد. ورودی اصلی که دالان طویلی است، در گوشه جنوب غربی مسجد قراردارد که ازیک سو به محل فهره، واز سوی دیگر به دشت محال راه دارد. نمای این ورودی از یک قوس، دو طاق نمای محرابی شکل، دولچکی، دونیم ستون آجری، دو قاب تزیینی ودو سکوی آجری تشکیل شده*است.

    در قسمت شمالی مسجد دو ورودی قرارگرفته، *یکی به مدرسه علمیه متصل است و دیگری به فاصله اندکی، گذر شمالی را به داخل مسجد مرتبط می*کند. این ورودی*های متعدد عامل ارتباط فضاهای اطراف با مسجدند.

    مسجد جامع اردستان از ۴ ایوان یا صفه تشکیل شده که بشرح زیر است:

    صفه صاحب الزمان

    صفه جنوبی که شامل ایوان و گنبد خانه است به صفه صاحب الزمان مشهور بوده و از قدیمی*ترین قسمت های مسجد است گنبد این صفه روی ساختمان مربعی شکلی که توسط گوشواره*ها به ۸ ضلعی و۱۶ ضلعی تبدیل شده*است و زمینه دایره شکلی را که گنبد بر روی آن سوار شده مهیا گردیده، وضع طاق بندی وآجر کاری زیر گنبد از شاهکارهای هنری و فوق العاده مهم دوران سلجوقی و متعلق به اواخر قرن پنجم هجری قمری است. در گنبد خانه مسجد کتیبه*های زیبا به خط ثلث در طاق*های قوسی و اطراف شبستان به چشم می*خورد که در نگاه اول استنباط می*گردد که فرد خیری به نام محمود اصفهانی معروف به غازی در سال ۵۵۱ هجری قمری آن را تعمیر کرده است.

    ایوان شمالی

    این ایوان که به صفحه صفا معروف است در دوران پادشاهی شاه طهماسب صفوی وبه سعی و کوشش و توسط معمار استاد حیدر علی بن ذوالفقار اردستانی از معماران زبردست قرن دهم هجری تکمیل گردیده*است.

    ایوان شرقی

    این ایوان به صفه امام حسین و یا صفه امیر جمله معروف است که در قرن یازدهم هجری قمری به اهتمام میر محمد سعید ملقب به امیر جمله المک ارسادات عظام حسینی اردستان احداث شده وموقوفه*ای بر آن مقرر داشته وبرروی دری که یک لنگه از آن موجود است این شعر زیبا حک شده*است.

    ایوان غربی


    این ایوان به صفه امام حسن مجتبی و یا حکیم الملک معروف است در این صفه کتیبه*ای به خط نستعلیق وجود دارد که قسمت هائی از آن خراب شده است، در سقف این ایوان نقاشی*ها و آیات قرآنی به طرز زیبائی نقش بسته ودر بالای آن مناره*ای قرار دارد. و می*توان از ساکنین محترم آن اهالی آقای طالبی را نام برد که نقش اساسی در تعمیرات و حفظ این منبع ارزشمند ایرانی دارند.

    تاریخانه
    تاریخانه (به معنای خدایخانه، خانهٔ خدا) از آثار باستانی دامغان است که طبق تحقیقات اداره کل باستان*شناسی، پیش از تسلط اعراب بر ایران، آتشکده بوده و بعدا به مسجد تبدیل شده است. ساختمان بنای مجدد آن مربوط به قرن دوم هجری است و اسلوب ساختمان آن نیز به سبک بناهای دوره ساسانیان است.

    این مسجد نمونهٔ بسیار زیبا و کاملی از مساجد قرون اولیه اسلام به شمار می*رود. شیوهٔ معماری مسجد ماخوذ از معماری ساسانی است



    سونات
    دانوب آبی

  2. #2
    کاربر سایت

    آخرین بازدید
    سه شنبه ۱۰ بهمن ۹۶ [ ۱۳:۳۲]
    نوشته ها
    5
    امتیاز
    35
    سطح
    1
    Points: 35, Level: 1
    Level completed: 99%, Points required for next Level: 0
    Overall activity: 49.0%
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 0 در 0 پست

    سبک معماری خراسانی

    سبک خراسانیاولین نمونه های هنر و معماری اسلامی ایران در منطقه خراسان شکل گرفت. شیوه خراسانی در قرن اول هجری و از ابتدای پذیرش دین مبین اسلام از سوی ایرانیان شروع شد و تا زمان آل بویه و دیلمیان (قرن چهارم هجری ) ادامه داشت. گروهی آن را ادامه شیوه پارتی دانسته و در مورد مساجد به نام سبک شبستانی می شناسند. باید توجه داشت که الگو و طرح مساجد اولیه اسلام تقلیدی از مسجد نبی اکرم ص) در مدینه است. برای ساختن این مسجد، رسول گرامی (ص) دستور می دهند سنگ*های لاشه را از نزدیک*ترین کوه تهیه کرده و آنها را به صورت خشکه چین (بدون ملات ) بر روی هم بچینند. ارتفاع دیوارها به اندازه قد بلندترین مرد عرب در حالی که دست*هایش را بلند کرده باشد، تعیین می شود. پوشش سقف شبستان آن از عناصری ساده مانند پوست چهارپایان بوده که در ضمن، سایبانی در برابر نور شدید آفتاب بوده است. از نخل*های خشک و درختان بی بار به عنوان ستون و تیر استفاده می شده است. مساجد اولیه اسلام در خراسان با الهام از مسجد مدینه (مدینه النبی ) در یک فضای چهارگوش با شبستانی در جهت قبله به وجود آمد و سقف تنها شبستان آنها نیز برای ایجاد سایبان و بعدها جلوگیری از آب باران با مصالح ساده پوشیده شد.در مجموع خصوصیات شیوه خراسانی عبارتند از:– سادگی تا مرز امکان– استفاده از مصالح بوم*آور– پرهیز از بیهودگی– مردم واری فوق العادهمهم*ترین بناهایی که در حال حاضر در این سبک در دسترس هستند، به شرح زیر می باشند:– مسجد جامع فهرج از نیمه اول قرن اول هجری– اصل مسجد جامع اردستان– مسجد تاریخانه دامغان: تاری به ترکی یعنی خدا (خدای خانه)– در خرانق در نزدیکی یزد نیز آثار مختلفی از شیوه خراسانی به جای مانده است.– اصل مسجد جامع اصفهان (مسجد اولیه)– مسجدجامع ابرقو– مسجد جامع نایین– مسجد جامع نیریز- اصل آن– مسجد جامع میبداز میان بناهایی که در بالا آورده شدند، به بررسی چند بنا می پردازیم.یکی از اصیل*ترین بناهای این دوره، مسجد جامع فهرج یزد است.مسجد فهرجمسجد فهرج یکی از اصیل*ترین ساختمان*های شیوه خراسانی است. این مسجد در ۲ کیلومتری یزد در قریه ای به نام فهرج سر راه قدیمی یزد به کرمان قرار دارد و تک منار گِلی آن از فاصله دور دیده می شود. بنای مسجد مربوط به قرن اول هجری و مانند مساجد صدر اسلام دارای طرحی بسیار ساده و بی پیرایه است و احتمالاً جزو نخستین مساجدی است که تاکنون در ایران شناخته شده، سبک و شیوه معماری آن را بین شیوه پارتی و خراسانی می*دانند. بنا تماماً از خشت خام ساخته شده و پوشش دیوارها از کاهگل است.من در سفرم با تور مشهد از اکثر بناهی تارخی استان دیدن کردم .

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •