از تاریخی که کشف کردیم تا هویتی که پس گرفتیم, آثار تاریخی ....

آفتاب :

سال 93 یکی از معدود سال*هایی بود که علاوه بر کشفیات به*دست آمده در محوطه*های تاریخی که بر غنای فرهنگ ایران افزود، با استرداد بخشی از آثار تاریخی ایران، این فرهنگ بیشتر به چشم آمد.
کشفیات به*دست آمده از کاوش*ها، استردادها و کشف آثار عتیقه و تاریخی از قاچاقچیان، نمونه*هایی در این راستا هستند. از تاریخی که در طول یک سال گذشته از شهر سوخته تا قزوین و تاکستان به تمدن ایران افزوده شد تا آثاری که از کشورهای اروپایی به ایران برگردانده شدند. نگاهی داریم به مهم*ترین اتفاقات این حوزه در سال گذشته.

۲۴ آبان

«محوطه* دانشگاه آزاد تاکستان هم تاریخی شد!» عملیات کاوش به کشف آثار تاریخی از استقرار جوامع انسانی پیش از تاریخ در محوطه دانشگاه آزاد اسلامی تاکستان منجر شد.

محمد بهرام*زاده، رییس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان *پس از مشخص شدن دو تپه باستانی در میان حصار محوطه*ی آموزشی دانشگاه، طرح پژوهشی کاوش باستان*شناختی این تپه*ها را در چند ماه گذشته ارائه کرد که عملیات کاوش با مجوز پژوهشکده* باستان*شناسی و حمایت*های سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی آغاز شد. نتیجه*ی این عملیات باستان*شناختی در آن زمان به دست آمدن آثار قابل توجهی از استقرار جوامع انسانی پیش از تاریخ و همچنین آثاری از فعالیت*های صنعتی احتمالا از دوره*ی تاریخی بود.

2 آذر

«کشف آثار تاریخی 400 ساله در تهران»؛ با این کشف قدمت سکونت در تهران چند برابر شد.

خبر نخست از حفر چاه با هدف ایجاد فاضلاب در بافت تاریخی منطقه 12 تهران آغاز شد که یک دانشجوی باستان*شناس با دیدن تکه*های سفال، استخوان و آجر با قدمت تخمینی 400 ساله در این منطقه، استادان خود را از آن مطلع کرد.

دیدن اتفاقی این یافته*ها با تکه*های سفال و آجرهای لعاب*دار و یک پی سنگ در زمان انجام حفر چاه برای لوله*گذاری فاضلاب باعث توقف پروژه*ی فاضلاب و آغاز کار کاوش و بررسی و مطالعه*ی منطقه شد.

نخست آثاری با قدمت 400 سال کشف شدند. بررسی*ها ادامه یافت و پس از به*دست آمدن یافته*هایی دیگر در این منطقه و همچنین اسکلتی از هزاره*ی پنجم پیش از میلاد، «قدمت سکونت در تهران به 7هزار سال پیش رسید».

محمداسماعیل اسماعیلی جلودار، سرپرست گروه باستان شناسی طرح پژوهش باستان*شناسی در جنوب بازار تهران در این زمینه اعلام کرد: این کشف منحصربه*فرد سابقه سکونت در محدوده شهری تهران را تا هفت هزار سال به عقب می*برد.

وی افزود: تا کنون قدیمی*ترین بقایای باستانی شناسایی شده در شهر تهران به تپه*های قیطریه و حدود سه هزار سال پیش اختصاص داشت، این در حالی است* که کاوش در خیابان مولوی حدفاصل میدان*های محمدیه تا قیام به کشف آثار متنوع و پرشمار زیرسطحی زیادی انجامید.

۲ اسفند

«کشف یک خانه*ی اعیانی زیر پارکینگ سعدالسلطنه».

در نخستین کشفیات پس از تخریب*هایی که در شهر باستانی قزوین توسط شهرداری این شهر انجام شد، یک خانه با تمام متعلقات آن به*دست آمد که قدمت لایه*های آن، تاریخ این منطقه را تا اواسط دوره*ی قاجار به عقب برد.

کاوش اضطراری و نجات*بخشی در محدوده*ی پارکینگ «سعدالسلطنه» قزوین به*دلیل گودبرداری، به کشف بقایای خانه*ای مسکونی و اعیانی، فضاهایی از معماری یک حمام سرخانه و سفال کتیبه*دار متعلق به قرن ششم هجری قمری منجر شد.

کاظم عرب، سرپرست هیئت کاوش سرای «سعدالسلطنه»، کشف یک سفال کتیبه*دار متعلق به قرن ششم با کتیبه*ی کوفی را که به خط کوفی مشجر نوشته و به شیوه*ی سفال قالبی ساخته شده است، یکی از مهم*ترین نتایج کاوش در این محوطه دانست و گفت: این خط شبیه خط کوفی است که در کتیبه*ی گلوبندی مسجد جامع قزوین به کار رفته است.

***

در کنار این کاوش*ها، استرداد یا اهدای آثاری که در طول سال*های گذشته از کشور به*طور قانونی و غیرقانونی خارج شده، نیز گواهی بر تاریخ و تمدن غنی ایران است که در طول سال 93 چند مورد از آن*ها به ایران بازگردانده شدند.

۱۲ فروردین

براساس مصوبه سال 1314 هیئت دولت وقت، 30 هزار قطعه از الواح به*دست آمده در کاوش*های تخت جمشید، در قالب 50 صندوق برای انجام کارهای مطالعاتی به موسسه شرق*شناسی دانشگاه شیکاگو ارسال شد. در سال 1327، 150 قطعه و در سال 1380، 200 قطعه از این الواح به کشور بازگردانده شدند.

در یک دهه گذشته*، به*دنبال شکایت مطرح*شده در دادگاه فدرال ایالت شیکاگو در آمریکا، حکمی مبنی بر حراج الواح هخامنشی متعلق به ایران و پرداخت غرامت به شاکیان صادر شده بود. اوایل فروردین سال گذشته با برگزاری دادگاه فدرال شیکاگوی آمریکا، اجازه فروش الواح گلی هخامنشی را که به*صورت امانت در اختیار موسسه شرق*شناسی شیکاگو هستند، صادر نشد.

رابرت گتلمن، قاضی این پرونده، تأکید کرد که این آثار به منظور پژوهش*های باستان*شناسی در اختیار مؤسسه شرق*شناسی شیکاگو هستند و اهداف تجاری در آن وجود ندارد. بنابراین نمی*توان آن*ها را مصادره کرد.

پس از این جریان*ها، در 12 فروردین سال گذشته معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی بر به*حق بودن رأی دادگاه فدرال شیکاگو درباره*ی الواح هخامنشی امانت داده*شده به آمریکا تأکید کرد.

18 خرداد

یحیی نقی*زاده،* مدیرکل وقت میراث فرهنگی و گردشگری استان اردبیل، از کشف یک جام طلا و نقره از محموله*ی حفاران غیرمجاز خبر داد.

او با بیان این*که 300 قلم شیء تاریخی در چند روز گذشته از حفاران غیرمجاز کشف شدند، اظهار کرد: در میان آثار کشف*شده، یک جام طلا که با جام «مارلیک» برابری می*کند نیز به*دست آمده است و اکنون در حال بررسی آن هستیم.

در این کشف همچنین از به*دست آمدن یک جام نقره نیز صحبت شد که با همکاری «معاونت اطلاعات سپاه» شهرستان مشکین*شهر در استان اردبیل کشف شدند. البته به گفته*ی مسوولان میراث فرهنگی، این دو جام طلا و نقره*ی منقوش به اشکال حیوانی که با جام*های مارلیک و حسنلو (دو اثر تاریخی باارزش) برابری می*کنند که برای پی برده به اصالت*شان، باید بررسی شوند؛ اما پس از آن، دیگر هیچ کسی درباره*ی این محموله و صحت اطلاعات اولیه*ی ارائه*شده صحبتی نکرد.

«جام مارلیک» اثری ساخته*شده از طلا به ارتفاع حدود 18 سانتی*متر است که در تپه*ای به همین نام واقع در استان گیلان کشف شد. تپه*ی مارلیک حدود سه*هزار سال قدمت دارد.

2 مهر

پس از 9 سال سکوت مسؤولان گذشته*ی سازمان میراث فرهنگی، مسؤولان یگان حفاظت استان تهران از هزار و 344 شیء تاریخی که در فصل تابستان سال گذشته کشف کرده بودند، رونمایی کردند.

از جمله آثار به نمایش درآمده، یک ظرف سیاه کشف*شده در جیرفت با حدود شش هزار سال قدمت، یک پیراهن زنانه نسبت داده*شده به فرح پهلوی، یک تفنگ مربوط به 500 سال قبل و آثار و اشیایی دیگر متعلق به دوره*های هخامنشی، ساسانیان، سلجوقیان، دوره اسلامی و ایلخانی از قاچاقچیان در تهران بود.

8 مهر

خبر «هدیه جالب پوتین به روحانی» در تیتر اخبار قرار گفت. این خبر را پرویز اسماعیلی، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رییس جمهوری در صفحه فیس*بوک خود گذاشته بود.

او در صفحه شخصی*اش در رابطه با تصویر مربوط به هدیه*ی پوتین نوشت: «دیدار عصر دوشنبه (7 مهر 93) ولادیمیر پوتین رییس جمهور روسیه با دکتر روحانی (که بعد از نشست موفق سران ساحلی دریای خزر در آستاراخان روسیه برگزار شد) بسیار صمیمی بود. چهار دیدار دو رییس جمهور طی یک سال، نشان از شتابی دارد که دو کشور بزرگ و همسایه برای توسعه روابط آغاز کرده*اند.

پایان دیدار گرم پوتین - روحانی خاطره*انگیز هم شد. رییس جمهور روسیه دستور داد کارکنان کاخ کرملینِ آستاراخان (قلعه تاریخی تسیخ هاوس که در جنگ جهانی اول دژ و انبار مهمات بوده است) قابی را برای هدیه به رییس جمهور ایران بیاورند. آوردند. سنگین و با ابهت بود. کمی هم ضربه خورده بود. درون قاب، سپر رزمی یکی از سربازان شاه عباس اول (قرن هفدهم) از جنس برنز و طلا، و مربوط به جنگی بود که در آن دوره (1603 تا 1618 میلادی) میان ترکیه و ایران رخ داده است

4 دی

نخستین خبر از یک مقام آگاه در مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری منتشر و براساس آن اعلام شد: «پس از ۳۵ سال پیگیری و مبارزه حقوقی، بالاخره دادگاه استیناف در شهر «لی پژ» بلژیک در دعوای مربوط به اشیاء عتیقه «خوروین» نزدیک ساوجبلاغ، به نفع دولت ایران رای داد

ساعت 9 شب 4 دی*ماه هواپیمای "ایران*ایر" با پرواز مستقیم از فرودگاه "بروکسل" بلژیک بر زمین فرودگاه مهرآباد نشست تا 13 جعبه شامل 349 قلم شی تاریخی ایران را که حدود 50 سال پیش به طور غیرقانونی از کشور خارج شده بود، به خانه*ی اصلی*شان برگرداند. این آثار در موزه*ی ملی ایران برای بازدید عموم به*نمایش درآمدند.

به گزارش ایسنا،* البته در مهرماه سال 92 و در ابتدای کار دولت تدبیر و امید نیز پس از نخستین سفری که حسن روحانی،* رییس جمهور ایران به همراه محمدعلی نجفی، رییس وقت سازمان میراث فرهنگی به آمریکا داشت با هدف بهتر شدن ارتباطات فرهنگی میان ایران و آمریکا یک «جام شیردال» به رییس سازمان فرهنگی و گردشگری داده شد.


سونات