اولین داروی غیرهورمونی پیشگیری از باروری برای مردان

داروی JQ1 می*تواند با مهار BRDT که یکی از پروتئین*های کلیدی مورد نیاز برای تولید سلول*های اسپرم است، تولید این سلول*ها را متوقف کند. اثر پیشگیرانه این دارو موقتی است و با توقف تزریق آن تولید سلول*های اسپرم مجددا آغاز خواهد شد.

محبوبه عمیدی: در حال حاضر بیش از 100میلیون زن در جهان از قرص*های ضدبارداری برای پیشگیری از بارداری ناخواسته استفاده می*کنند؛ اما با تولید قرص*های غیرهورمونی پیشگیری از باروری برای مردان احتمالا آنها هم می*توانند تا چندین سال دیگر به شیوه مشابهی باروری خود را با روشی برگشت*پذیر که به گفته محققان رضایت جنسی را تحت*الشعاع قرار نخواهد داد، کنترل کنند. به گزارش نیوساینتیست، در آزمون*های بالینی که به منظور جلوگیری از باروری مردان انجام می*شود، داروهای غیرهورمونی نسبت به انواع هورمونی آنها در اولویت هستند. این داروها به*رغم داروهای هورمونی که می*توانند در شکل*گیری استخوان*ها در مردان و عملکرد کبد آنها ایجاد اختلال کنند، عوارض جانبی کمتری خواهند داشت. داروهای هورمونی پیشگیری از باروری در مردان نسبت به داروهای مشابه که برای زنان تولید می*شوند، عوارض جانبی نگران*کننده*ای به دنبال خواهند داشت. جیمز بردنر، پزشک مؤسسه دینا فاربر در بوستون (ماساچوست) می*گوید: «ما به تولید داروهای غیرهورمونی پیشگیری از باروری در مردان نیاز فوری داریم». او و همکارانش موفق به تولید یکی از این داروها شده*اند که JQ1 نام دارد و می*تواند BRDT یکی از پروتئین*های کلیدی مورد نیاز برای باروری را مهار کند. این پروتئین در یکی از اولین مراحل تولید سلول*های اسپرم به درون هسته سلول اولیه وارد شده و با تغییراتی که در ژنوم آن ایجاد می*کند، باعث ایجاد سلول* اسپرم می*شود. *داروی JQ1 برای جلوگیری از این تغییرات، بخشی از این پروتئین را هدف می*گیرد که قابلیت اتصال به ژنوم را دارد و با بلوکه کردن آن از ادامه فرایند تولید سلول*های اسپرم پیشگیری خواهد کرد. آزمون*های انجام شده روی موش*های آزمایشگاهی نشان می*دهد در دو گروه که روزانه دو دوز متفاوت از این دارو را دریافت کرده*اند، پس از یک دوره سه یا شش*هفته*ای تعداد اسپرم*ها حداقل 90درصد کمتر شده و قدرت حرکت آنها بیش از 75درصد کاهش پیدا کرده است. کاهش تعداد اسپرم*ها در موش*هایی که دوز بالاتر دارو را دریافت کرده*اند، کاملا چشمگیر بوده و همگی آنها قدرت باروری خود را از دست داده*اند. با این حال اثر دارو موقت بوده و باروری موش*های این دو گروه یک یا دو ماه پس از توقف تزریق *JQ1به شرایط پیش از تزریق آن بازگشته است. علاوه بر این مطالعات روی موش*های نر نشان می*دهد این دارو عوارض جانبی قابل*توجهی روی بدن آنها نداشته و سطح تستوسترون در این موش*ها طبیعی باقی مانده است. در حال حاضر بردنر و همکارانش دارند مشتقات JQ1 را در آزمون*های بالینی که بر روی مبتلایان به سرطان انجام می*دهند، به کار می*گیرند. این تیم بودجه*ای برای تهیه دارویی مشابه که بتواند BRDT را مهار کند از مؤسسه ملی سلامت ایالات متحده دریافت کرده است. ریچارد شارپ، کارشناس سلامت جنسی مردان در دانشگاه ادینبورگ می*گوید: «این دارو کاملا دست*یافتنی و مؤثر به نظر می*رسد، آن*طور که از نتایج برمی*آید اثرات آن، حداقل در یک دوره کوتاه برگشت*پذیر است و عوارض جانبی نگران*کننده*ای روی فرد و نسل*های بعد از او به جا نخواهد گذاشت». او که این دارو را امیدبخش*ترین تلاش کنونی در زمینه کنترل باروری مردان توصیف می*کند، به مسائلی اشاره می*کند که باید پیش از تأیید آن مورد بررسی قرار بگیرند. شارپ به نمونه فعلی این دارو که روی جوندگان مورد استفاده قرار گرفته و تزریقی است اشاره می*کند و می*گوید تولید قرص*های خوراکی از این دارو برای انسان*ها به مراتب نتیجه*بخش*تر خواهد بود. از سوی دیگر باید عدم ایجاد عوارض جانبی در مصرف درازمدت این دارو اثبات شود و اثر سوئی روی نسل*های بعدی نداشته باشد.