ساختمان موتور کولر آبی

این نوع موتورها از نوع قفسی (قفس سنجابی) با راه انداز خازنی یا مقاومتی دو دور می*باشند، که در قدرتهای مختلف 0.25 ، 0.5 و 0.75 اسب بخار و بالاتر نسبت به حجم هوادهی کولر انتخاب می*شوند. این نوع موتورها به دلیل نداشتن کلکتور (روتور سیم پیچی شده) با صدای بسیار کم *، حجم ، قیمت کمتر و عمر طولانی*تر مورد استفاده قرار می*گیرند. موتور کولر دارای دو دور حدود 1000 و 1500 دور در دقیقه است، که به نام دور کند و دور تند معروف است. ساختمان این موتورها بر اساس سه مشخصه سیم پیچ که راه انداز دورکند و دورتند هستند، ساخته می*شوند.
در روی بدنه موتور کولر قسمت الکتریکی کلید گریز از مرکز وجود دارد که سرهای خروجی سیم پیچ*ها و کابل ورودی برق به آن متصل می*شود. روی قسمت کائوچویی این کلید لغات (COM) مشترک (HI) تند (LO) کند دیده می*شود. جریانی که موتور در دورهای تند و کند می*کشد، حدود یک اسب بخار و (4.2 آمپر) است. برای کولرهای با حجم هوا دهی زیاد از موتورهای سه فاز با یک دور (1500 دور در دقیقه) استفاده می*شود. ساختمان کولر آبی از بخشهای مختلفی تشکیل شده*اند که آنها را بررسی می*کنیم.
استاتور (قسمت ساکن موتور(
استاتور از سه قسمت اصلی تشکیل شده است.
بدنه (طوقه(
این قسمت استاتور از ورقهای فولادی ساخته شده و توسط دستگاه درز جوش به صورت استوانه*ای کامل در آمده است. قبل از جوش بدنه سوراخ*هایی توسط پرس جهت تهویه روی آن تعبیه می*گردد. قبل از اینکه هسته و سیم*بندی در آن قرار گیرد، روی آن آزمایشهایی انجام می*گیرد. بدنه ابتدا فسفاته ، سپس لعابکاری و سرانجام رنگ می*شود. موقعی که استاتور روی پایه*اش قرار می*گیرد، حتما قسمت بیرون منفذ آن باید به سمت بالا باشد تا در مقابل ریزش آب و غیره محافظت گردد.
هسته
هسته الکتروموتور از ورق*های دینامو (فولاد سیلیس*دار) که روی آن شیارهای مخصوص و متفاوت تعبیه گردیده ، تشکیل شده است. قطر داخلی هسته 8.9 سانتیمتر و طول یا ضخامت محوری هسته برای موتورهای 3/1 اسب بخار ، 4.3 سانتیمتر و برای موتورهای 2/1 و 4/3 اسب بخار 5.4 سانتیمتر است.
رتور
رتور نیز از ورق*های دینامو (فولاد سیلیس*دار) تشکیل شده است. در روی ورقها شیارهایی تعبیه شده است که آلومینیم مذاب درآن تزریق می*شود. آلومینیم مذاب پره*های خنک*کننده دو سر رینگ را که میله*های روتور را اتصال کوتاه می*کند، نگه می*دارد. جهت سبک شدن روتور و تهویه بهتر آن در روی هسته در قسمت مرکزی سوراخهایی تعبیه می*شود.
درپوش و بوش*ها
درپوش*های انتهایی ، قسمتی از موتور را تشکیل می*دهند، که در مرکز آنها بوش*های نگهدارنده محور رتور تعبیه شده است. جنس بوش*ها از استیل و قسمت داخلی آنها از برنز می*باشد تا در مقابل بارهای سنگین و سبک از استحکام کافی برخوردار باشند. روی بوشها منفذی تعبیه گردیده که در داخل آن نمد مخصوص آغشته به روغن قرار می*گیرد.
کلید گریز از مرکز (صفحه اتصالات(
این کلید روی درپوش عقب الکتروموتور قرار دارد و چهارسر توسط فیش*ها از زیر به آن اتصال دارد. در قسمت رویی یا بیرونی کلید ، یک سیم مخصوص دور زیاد که به فیشی با علامت HI که مخفف HIGH ، سیم دور کم به فیشی که به علامت LO که مخفف LOW و سیم برق مشترک به فیش با علامت COM که مخفف (COMON) است، متصل می*شوند.
توربین (بادبزن(
قسمت اصلی کولر که هوای داخل اطاقک را به داخل کانال می*دمد، توربین یا بادبزن نامیده می*شود. توربین از طریق یک فلکه (پولی) بزرگ با یک تسمه به فلکه موتور متصل می*گردد. توربین از تعدادی پره که با شکل و زاویه خاصی حول یک استوانه قرار دارند، تشکیل شده است.
پولی یا فلکه
پولی از آلومینیم خشک تهیه شده و انتقال قدرت از الکتروموتور به فن یا پروانه از طریق آنها انجام می*گیرد. پولی کوچک روی محور موتور و پولی بزرگ روی محور پروانه نصب می*شود. طرز قرار گرفتن آنها طوری است که هر دو آنها دقیقا روی یک صفحه فرضی قرار می*گیرند. در غیر این صورت باعث خوردگی تسمه می*شوند. روی مرکز هریک از پولی*ها یک پیچ مغزی قرار دارد که باید توسط آچار آلن روی سطح صاف محورها تنظیم و سپس محکم شود. در غیر اینصورت پس ازمدتی به صورت هرزگرد حرکت می*کنند.
یاتاقان
یاتاقان یا بستر قسمتی است که یک سر محور فن در داخل آنها قرار می*گیرد. ساختمان یاتاقان طوری است که نیروی وزن ناشی ا زمحور و فن و اصطکاک را به بدنه منتقل می*سازد، و چون باید حداقل اصطکاک و ساییدگی را داشته باشد، لازم است ماهانه یک بار روغن*کاری شوند. بهترین یاتاقانها نوع گرافیتی و بلبرینگی هستند.
واترپمپ (پمپ آب(
واتر پمپ یا پمپ آب کولر مانند همه پمپها از دو قسمت الکتریکی (موتور) و یک قسمت مکانیکی (پمپ) تشکیل می*شود.
قسمت الکتریکی
• استاتور : قسمت استاتور از دو بوبین یا بالشتک تشکیل شده است، که روی هسته در داخل شیارها قرار گرفته*اند.
• روتور :
هسته روتور ، واترپمپ را از ورق*های آهن سیلیس*دار تهیه و شیارهایی به منظور قرار گرفتن میله یا هادی*ها روی روتور ، روی آن ایجاد می*کنند. این شیارها به منظور افزایش گشتاور واتر پمپ انتخاب می شوند. در داخل آنها مواد مذاب تزریق می*کنند. بطوری که یک قفسه آلومینیومی تشکیل می*شود.
• درپوش ها :درپوش*ها محل قرار گرفتن یاتاقانها و نگهداری دو سر محور موتور می*باشند، و در نگهداری روتور نقش مهمی ایفا می*کنند.
قسمت مکانیکی
• واتر پمپ(پمپ آب):
قسمتی از مجموعه موتور کولر که به شکل پره*های منظم در قسمت انتهایی (پایینی) محور قرار دارد، واتر پمپ نامیده می*شود، و عمل پمپاژ آب را به بدنه کولر انجام می*دهد. قسمتهای مختلف پمپ عبارتند از :
o پایه اصلی پمپ که در داخل آب قرار می*گیرد.
o پروانه چهار یا سه پره که نقش توربین را داشته و آب را پمپاژ می*کند.
o کفی یا پایه پمپ که در زیر پایه نصب می*گردد و نقش آب*بندی پمپ را دارد.
o چپقی پایه پمپ ، محل قرار گرفتن شیلنگ ، که آب را به سه راهی منتقل می*کند.
o کلاهک پمپ ، قسمت فوقانی الکتروپمپ ، که به صورت چتری بالای الکتروپمپ قرار می*گیرد تا از ورود آب به داخل آن جلوگیری کند.
بدنه کولر (اطاقک هوا)
اطاقک هوا از یک مکعب تشکیل شده است که دارای کف سقف و یک بدنه ثابت می*باشد. سه دیوار دیگری که پوشال*ها در آن جای داده می*شوند. معمولا متحرک هستند، و می*توان آنها را از اطاقک جدا ساخت. در مواقع تعویض پوشال*ها و یا سرویس کولر این کار ضروری است. قسمت دیوار ثابت از طریق یک دریچه لبه*دار با یک قطعه برزنت به کانال اصلی متصل می*گردد. بدین ترتیب از انتقال ضربه و لرزش کولر به کانال جلوگیری می*شود.
شناور (فلوتر(
شناور وسیله*ای است که برای تنظیم مقدار و ارتفاع آب داخل مخزن کولر یا هر مخزن دیگری بکار می*رود، و از سرریز شدن آب جلوگیری می*کند. این دستگاه که قابل تنظیم نیز هست، از یک شیر فشاری که توسط یک بازو به یک کره پلاستیکی توخالی متصل است تشکیل می*شود.
جعبه اتصال الکتریکی
جعبه اتصال که از مواد عایق ساخته شده است، به بدنه ثابت کولر در داخل آن متصل می*باشد. طوری که روی آن سرپیچ*های اتصال ، همراه با حروف و در بعضی موارد با نقشه اتصال دیده می*شود. این جعبه دارای یک درپوش محافظ است.
خازن راه*انداز موتور کولر
این خازن (که با سیم پیچ راه*انداز موتور بطور سری قرار گرفته است) هنگام راه اندازی موتور در مدار قرار می*گیرد، و با ایجاد اختلاف کار بین جریان ولتاژ باعث حرکت موتور شده و سپس توسط کلید گریز از مرکز از مدار موتور خارج می*شود. پس از خاموش شدن کولر مجددا کلید گریز از مرکز خازن را برای استارت بعدی در مسیر جریان از می*دهد.