تاریخ ایل گلی و شاه گلی



شاه گلی (استخر شاه) سابق و ائل*گلی (استخر مردم) فعلی از گردشگاه*های زیبا و دلکش است که در جنوب شرقی تبریز، بر دامنه تپه*ای واقع شده*است. مساحت استخر بزرگ ائل گلی ۵۴۶۷۵ متر مربع است. در جنوب آن تپه*ای است که آن را از بالا تا پایین همسطح استخر پله بندی کرده و نهر آبی از آن به طرف پایین روان است. از سمت جنوبی و از وسط استخر خیابانی کشیده شده که استخر را به صورت شبه جزیره*ای درآورده*است و در مرکز استخر، عمارت باشکوه دو طبقه*ای ساخته شده*است. در پیرامون استخر از روزگاران قدیم، درختان کهنسالی سر به هم آورده که انعکاس عکس آنها در آب، به زیبایی آن محوطه می*افزاید. تمام تپه*های جنوبی استخر به شکل بسیار زیبایی چمنکاری و گلکاری شده در روزهای گرم تابستان استراحتگاه مردم تبریز و مسافران سایر شهرها است. نادر میرزای قاجار می*نویسد:
«این آبگیر در اوایل حکومت قاجار ملک یک سلسله از سادات تبریز و انباشته از خاک و ریگ بود. قهرمان میرزا پسر هشتم عباس میرزا نایب السلطنه که در آن هنگام حکمران آذربایجان بود، آن ملک را در مقابل سالی سی و پنج خروار غله بخرید. سپس در آبادی و عمران آن همت گماشت».
و از اعتمادالسلطنه نقل است که:
«عمارت دریاچه عبارت از کلاه*فرنگی دو طبقه بسیار آبادی است و بزرگی این دریاچه به درجه*ای است که به قدر دو آسیا سنگ آب در آن وارد می*شود ولی مدت شش ماه از آب پر می*گردد.»
در مورد تاریخ بنای این عمارت اطلاعات مستندی در دست نیست. در بهار سال ۱۳۰۹، که هنوز استخر و طبقهٔ پائین عمارت آن باقی بود از طرف شهرداری تبریز تعمیر گردید و از اواخر اردیبهشت ماه به صورت گردشگاه عمومی شهر در آمد. عمارت فوق در سال ۱۳۴۶ به علت کثرت رطوبت و فرسودگی تخریب شده و به جای آن در سال ۱۳۴۹ بنای عمارت زیبای دو طبقه*ای با همان طرح قبلی ساخته شد. در روزهای پیروزی انقلاب این بنا تعطیل شد ولی در سال*های اخیر مجدداً بازگشایی و مورد بهره برداری قرار گرفته*است.
نمایی از ائل*گلی تبریز در بهار

نمایی از ائل*گلی تبریز در زمستان