شیعه در عصر امام جواد (ع)

در سال 203 هجری امام رضا - علیه السّلام - به شهادت رسید. تنها فرزند ایشان، امام جواد - علیه السّلام - بیش از هشت سال نداشت، شیعیان از این جهت در نگرانی و اضطراب به سر می بردند. به نوشته مورخان، در این دوران شیعیان به حیرت افتاده و دچار اختلاف گشتند. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] به همین جهت گروهی از آنان در منزل « عبد الرحمن بن حجّاج » گرد آمدند و ضجّه و ناله سر دادند. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
برای شیعیان مسلم بود كه امام رضا - علیه السّلام - فرزند خود جواد - علیه السّلام - را برای جانشین برگزیده است. ولی خردسالی آن حضرت موجب كاوش بیشتر مردم برای اطمینان خاطر، گردید.
اضطراب خاطر موجود، سبب شد تا برخی از آنها به دنبال « عبد الله بن موسی »، برادر امام رضا - علیه السّلام -، را بروند ولی از آنجا كه حاضر نبودند بدون دلیل، امامت كسی را بپذیرند، جمعی از آنها، پیش وی سؤالاتی را مطرح كردند و هنگامی كه او را از جواب دادن ناتوان دیدند، وی را ترك كردند. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] و شمار دیگری نیز به واقفی ها كه بر امام كاظم - علیه السّلام - توقّف كرده بودند پیوستند، زیرا طبق نظر نوبختی، آنان بلوغ را یكی زا شرائط امامت می دانستند.[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
با این وجود، بیشتر شیعیان به امامت امام جواد - علیه السّلام - گردن نهادند. در میان آنان كسانی، كمیِ سن امام را به خود امام جواد - علیه السّلام - نیز، گوشنزد كردند. آن حضرت در جواب به جانشینی « سلیمان - علیه السّلام - » از « داود - علیه السّلام - » اشاره كرد و فرمود: « حضرت سلیمان هنگامی كه هنوز كودكی بیش نبود، گوسفندان را به چرا می برد حضرت داود او را جانشین خود كرد، در حالی كه علمای بنی اسرائیل، عمل او را انكار می كردند. » [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
شیعیان « امامی » امامت را از جانب خدا می دانستند، و به همین جهت كمی سن امام نمی توانست خللی در عقیده آنان ایجاد كند.
شیعیان برای اثبات امامت، سؤالاتی را مطرح می نمودند و موقعی كه احساس می كردند كه مدعی امامت از عهده پاسخ گویی بر می آید، ( با وجود نص به امامتشان ) وی را به عنوان امام معصوم می شناختند.
شیعیان امامی در سراسر نقاط، به ویژه در عراق، مدائن و ایران و... به سر می بردند. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] شیعیان علاوه بر ارتباط با امام از طریق وكلای آن حضرت، در مراسم حج نیز با امام دیدار می كردند.
بنا به روایتی عده ای از شیعیان امام جواد - علیه السّلام - در مصر می زیسته اند. در این روایت، « علی بن اسباط » می گوید: « قامت امام را به دقت می نگریستم تا آن حضرت را برای اصحابمان در مصر بتوانم توصیف كنم. » [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
در روایت دیگری آمده است: « یكی نفر از شیعیان خراسان خدمت امام جواد - علیه السّلام - مشرف شد. » [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
در روایت دیگری از « حب بن عثمان همدانی » حاكی از آن است كه عده ای از شیعیان « ری » به محضر ایشان شرفیاب شدند.[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] و این دلالت دارد بر این كه شیعه در ری فراوان بوده است. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
قم، یكی از مراكز تشیع در دوران امام جواد - علیه السّلام - بود كه شیعیان آن ارتباط نزدیكی با امام - علیه السّلام - داشتند.
احمد بن محمد بن عیسی، كه از وی به عنوان « شیخ القمیّین » یاد شده است، از اصحاب امام رضا - علیه السّلام - و امام جواد - علیه السّلام - بوده است و تألیفات زیادی در فقه و حدیث، از خود به جای گذاشته و حتی محضر امام حسن عسكری - علیه السّلام - را درك كرده است. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
صالح بن محمد بن سهل، یكی دیگر از اصحاب امام جواد - علیه السّلام - در قم بود كه رسیدگی به امور موقوفات حضرت را در آن شهر عهده دار بود. [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت]
به دلیل ارتباط امام رضا - علیه السّلام - و سفر ایشان به خراسان، شبكه وكلای ایشان و روابط بین مردم و امامان، رو به گسترش نهاد.



[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . دلائل الامامه، ص 204.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . عیون المعجزات، ص 119.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . مناقب ابن شهر آشوب، ج2، ص 429 و مسند الامام الجواد، ص 29.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . فرق الشیعه، ص 88.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . الكافی، ج1، ص 383.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . الغیبه، طوسی ، ص 212.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . الكافی، ج1، ص 384.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . الثاقب فی المناقب، ص 208.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . همان كتاب .
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . تاریخ تشیع درایران ، ص 265.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . مسند الامام الجواد، ص 265.
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید | عضویت] . تهذیب، ج4، ص 140.

علي اصغر رضواني- شيعه شناسي و پاسخ به شبهات، ص87